пранармава́ць сов. пронормирова́ть;

п. ху́ткасць ру́ху — пронормирова́ть ско́рость движе́ния

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ВАФІЯ́ДЗІ (Уладзімір Гаўрылавіч) (10.1.1911, Масква — 17.5.1986),

бел. фізік. Чл.-кар. АН Беларусі (1966), д-р фізіка-матэм. н. (1963), праф. (1964). Засл. дз. нав. і тэхн. Беларусі (1971). Вучыўся ў Ленінградскім ун-це (1932—41). З 1931 у Дзярж. аптычным ін-це (Ленінград). У 1962—72 у БДУ. Навук. працы па інфрачырвонай тэхніцы і спектраскапіі, фізіцы атмасферы, оптыка-электронных прыладах, мадуляцыі святла і радыяцыйным вымярэнні т-ры. Адзін са стваральнікаў святлолакацыйнага дальнамера.

Тв.:

Фотоэлектрическая автоматика. Мн., 1966;

Скорость света и ее значение в науке и технике. Мн., 1970 (разам з Ю.​В.​Паповым).

У.Г.Вафіядзі.

т. 4, с. 46

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

МА́ЙКЕЛЬСАН, Майкелсан (Michelson) Альберт Абрахам (19.12.1852, г. Стшэльна, Польшча — 9.5.1931), амерыканскі фізік. Чл. Нац. АН ЗША (1882). Замежны ганаровы чл. АН СССР (1926). Скончыў Ваенна-марскую акадэмію ЗША (1873), дзе працаваў у 1875—79. У 1883—1929 у розных ВНУ ЗША. У 1923—27 прэзідэнт Нац. АН ЗША. Навук. працы па оптыцы і спектраскапіі. Сканструяваў дакладныя спектраскапічныя прылады (інтэрферометр М., эшалон М.), выканаў шэраг эксперыментаў па вызначэнні скорасці святла і залежнасці яе ад руху Зямлі (гл. Майкельсана дослед). Правёў дакладнае вызначэнне даўжыні метра ў даўжынях хваль чырвонай спектральнай лініі кадмію, сканструяваў зорны інтэрферометр для вызначэння вуглавых дыяметраў зорак. Нобелеўская прэмія 1907.

Літ.:

Джефф Б. Майкельсон и скорость света: Пер. с англ. М., 1963.

А.А.Майкельсан.

т. 9, с. 519

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

пераго́нны в разн. знач. перего́нный;

п. апара́т — перего́нный аппара́т;

~нная ху́ткасць (ско́расць) — перего́нная ско́рость

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

узраста́ючы

1. прил. возраста́ющий;

~чая ху́ткасць — возраста́ющая ско́рость;

~чая прагрэ́сія — возраста́ющая прогре́ссия;

2. деепр. возраста́я

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

кругово́й кругавы́;

кругова́я ско́рость физ. кругава́я ско́расць;

кругова́я оборо́на воен. кругава́я абаро́на;

◊

кругова́я пору́ка кругава́я пару́ка.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

грані́чны преде́льный;

~ная ху́ткасць — преде́льная ско́рость;

~ная тэмперату́ра — преде́льная температу́ра;

~нае напру́жанне то́ку — преде́льное напряже́ние то́ка

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Ad poenitendum properat, cito qui judicat

Хто хутка вырашае, хутка каецца.

Кто быстро решает, скоро кается.

бел. Хто спяшыць, той людзей смяшыць. Спехам нарабіў смеху.

рус. Прытко бегают, так часто падают. Поспешишь ‒ людей насмешишь. Скорость нужна, поспешка вредна. Кто на борзом коне жениться поскачет, тот скоро поплачет. Скоро хорошо не родится. Скорый поспех ‒ людям на смех.

фр. Qui trop se hâte reste en chemin (Кто слишком торопится, остаётся на дороге).

англ. Second thoughts are best (Вторые мысли лучше). Fool’s haste is no speed (Спешка дурака ‒ не скорость).

нем. Eilen tut nicht gut (Спешить ‒ не хорошо/не к добру).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

разбежа́ться сов.

1. (в разные стороны) разбе́гчыся, мног. паразбяга́цца;

2. (бежать, увеличивая скорость) разбе́гчыся, разагна́цца;

◊

глаза́ разбежа́лись во́чы разбе́гліся.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

разагна́цца сов.

1. разогна́ться;

2. (обнаружить широкий размах в чём-л.) размахну́ться;

3. (побежать, увеличивая скорость) разбежа́ться;

◊ не разго́нішся — не разго́нишься

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)