АРУТЧА́Н (Міхаіл) (Мікаэл) Аветавіч (29.7.1897, г. Шуша, Нагорны Карабах — 20.6.1961),

армянскі тэатральны мастак і графік. Нар. мастак Арменіі (1958). Вучыўся ў Саратаве (1920—23), у Парыжы (у акадэміі Каларосі, 1924—25). Адзін з заснавальнікаў арм. тэатральна-дэкарацыйнага мастацтва. Аформіў больш як 100 спектакляў, у т. л. «Жаніцьба Фігара» П.​А.​Бамаршэ (1933), «Атэла» У.​Шэкспіра (1940), «Пікавая дама» П.​І.​Чайкоўскага (1956) і інш.

т. 1, с. 515

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АБДУРАХМА́НАВА (Дзільбар Гулямаўна) (н. 1.5.1936, Масква),

узбекскі дырыжор. Нар. артыстка СССР (1977). Скончыла Ташкенцкую кансерваторыю (1960). Дырыжор, з 1976 маст. кіраўнік і гал. дырыжор Узб. т-ра оперы і балета. Пад яе кіраўніцтвам паст. оперныя («Пікавая дама» П.​Чайкоўскага, «Атэла» Дж.​Вердзі, «Вогненны анёл» С.​Пракоф’ева, «Пётр Першы» А.​Пятрова) і балетныя («Лебядзінае возера» Чайкоўскага, «Жызэль» А.​Адана, «Спартак» А.​Хачатурана, «Ганна Карэніна» Р.​Шчадрына) спектаклі. Дзярж. прэмія Узбекістана 1973.

т. 1, с. 18

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

АНДЖАПАРЫ́ДЗЕ (Зураб Іванавіч) (н. 12.4.1928, Кутаісі),

грузінскі спявак (лірыка-драм. тэнар). Нар. арт. СССР (1966). Скончыў Тбіліскую кансерваторыю (1952), з 1971 выкладае ў ей (праф. з 1984). У 1952—59 і з 1970 саліст Т-ра оперы і балета імя Паліяшвілі (Тбілісі), у 1959—70 — Вял. т-ра. Сярод лепшых партый: Абесалом («Абесалом і Этэры» З.​Паліяшвілі), Міндыя («Міндыя» А.​Тактакішвілі), Герман («Пікавая дама» П.​Чайкоўскага), Хазэ («Кармэн» Ж.​Бізэ). Дзярж. прэмія Грузіі 1971.

т. 1, с. 353

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАСЦЕ́НІЧ (Ганна Трафімаўна) (4.8.1902, г. Магілёў — 12.4.1990),

бел. спявачка (мецца-сапрана). Скончыла Бел. муз. тэхнікум (1930), Бел. кансерваторыю (1937, клас П.​Ціханава). У 1933—61 салістка Дзярж. т-ра оперы і балета Беларусі. Валодала голасам прыгожага тэмбру, акцёрскімі здольнасцямі. Сярод партый: Вольга і Ларына, Паліна і Гувернантка, Салоха («Яўген Анегін», «Пікавая дама», «Чаравічкі» П.​Чайкоўскага), Флора («Травіята» Дж.​Вердзі), Берта («Севільскі цырульнік» Дж.​Расіні), Кэт («Чыо-Чыо-сан» Дж.​Пучыні).

Б.​С.​Смольскі.

т. 8, с. 159

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

пі́кавы карт. Pik-;

пі́кавы туз Pik¦ass n -es, -e;

пі́кавы каро́ль Pkkönig m -(e)s, -e;

пі́кавая да́ма Pkdame f -, -n;

пі́кавы вале́т Pkbube m -n, -n;

пі́кавае стано́вішча verzwifelte [pinliche] Lge

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

КАБІ́РАВА (Лютфія Рашыджанаўна) (н. 7.12.1932, г. Самарканд, Узбекістан),

таджыкская спявачка (сапрана). Нар. арт. СССР (1977). Скончыла Маскоўскую кансерваторыю (1954). У 1954—83 салістка Тадж. т-ра оперы і балета (г. Душанбе). Сярод партый у нац. операх — Нісо («Бахціёр і Нісо» С.​Баласаняна), Гульру («Пулат і Гульру» Ш.​Сайфіддзінава), у класічных — Таццяна, Ліза («Яўген Анегін», «Пікавая дама» П.​Чайкоўскага), Дэздэмона, Аіда («Атэла», «Аіда» Дж.​Вердзі), Бес («Поргі і Бес» Дж.​Гершвіна), у аперэтах — Сільва («Сільва» І.​Кальмана), Чана («Пацалунак Чаніты» Ю.​Мілюціна).

т. 7, с. 387

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ВІ́ЦІНГ (Віцінгс) Яўген Эдуардавіч

(2.8.1884, С.-Пецярбург — 20.8.1959),

спявак (драм. тэнар) і педагог. Засл. дз. маст. Латвіі (1946) і Беларусі (1955). Праф. (1947). Вучыўся ў Мілане, дэбютаваў у П’ячэнцы (Італія, 1908). У 1907—18 саліст Марыінскага т-ра, дзе выканаў партыі Радамеса («Аіда» Дж.​Вердзі), Хазэ («Кармэн» Ж.​Бізэ), Германа («Пікавая дама» П.​Чайкоўскага) і інш. З 1920 жыў пераважна ў Рызе (да 1946 саліст оперы, да 1950 педагог кансерваторыі). У 1950—59 вёў клас сольных спеваў у Бел. кансерваторыі. Сярод яго вучняў М.Ворвулеў, В.Глушакоў, М.Зюванаў, Р.Асіпенка, М.Дружына, П.Дружына, А.​Самарадаў.

т. 4, с. 237

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАНЯВА́ ((Kaniava) Эдуардас) (н. 1.7.1937, г. Клайпеда, Літва),

літоўскі спявак (барытон), педагог. Нар. арт. СССР (1979). Скончыў Вільнюскую кансерваторыю (1960), з 1969 выкладае ў ёй. З 1959 саліст Літ. оперы. Валодае яркімі вак. данымі, сцэн. майстэрствам, выконвае партыі лірычнага і драм. барытона: Марус («Птушкі, якія заблудзілі» В.​Лаўрушаса), Удрыс («Піленай» В.​Кловы), Анегін, Ялецкі, Раберт («Яўген Анегін», «Пікавая дама», «Іаланта» П.​Чайкоўскага), Фігара («Севільскі цырульнік» Дж.​Расіні), Эскамільё («Кармэн» Ж.​Бізэ), Рыгалета, Жэрмон, маркіз ды Поза («Рыгалета, «Травіята», «Дон Карлас» Дж.​Вердзі). Выступае і як канцэртны спявак.

т. 8, с. 18

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАРМАЛЮ́К (Павел Пятровіч) (6.1.1908, с. Асаўцы Карастышаўскага р-на Жытомірскай вобл., Украіна — 8.5.1986),

украінскі спявак (барытон). Нар. арт. СССР (1960). Скончыў Кіеўскую кансерваторыю (1941). З 1944 саліст Львоўскага т-ра оперы і балета. З 1950 выкладаў у Львоўскай кансерваторыі (праф. з 1970). Валодаў прыгожым голасам аксамітавага тэмбру. Асн. партыі: Астап («Тарас Бульба» М.​Лысенкі), Багдан («Багдан Хмяльніцкі» К.​Данькевіча), Гурман («Украдзенае шчасце» Ю.​Мейтуса), Гразной («Царская нявеста» М.​Рымскага-Корсакава), Анегін, Ялецкі («Яўген Анегін», «Пікавая дама» П.​Чайкоўскага), Рыгалета, Жэрмон («Рыгалета», «Травіята» Дж.​Вердзі), Фігара («Севільскі цырульнік» Дж.​Расіні).

т. 8, с. 77

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ІВАНО́Ў (Андрэй Аляксеевіч) (13.12.1900, г. Замасць, Польшча — 1.10.1970),

расійскі спявак (барытон). Нар. арт. СССР (1944). У 1934—49 саліст Укр. т-ра оперы і балета, у 1950—56 — Вял. т-ра. Дзякуючы моцнаму голасу прыгожага мяккага тэмбру, выразнай дыкцыі, псіхал. адухоўленасці выканання стварыў галерэю яскравых запамінальных вобразаў: князь Ігар («Князь Ігар» А.​Барадзіна), Дэман («Дэман» А.​Рубінштэйна), Гразной («Царская нявеста» М.​Рымскага-Корсакава), Ялецкі, Мазепа («Пікавая дама», «Мазепа» П.​Чайкоўскага), Рыгалета («Рыгалета» Дж.​Вердзі), Эскамільё («Кармэн» Ж.​Бізэ), Валянцін («Фауст» Ш.​Гуно), Нагульнаў («Узнятая цаліна» І.​Дзяржынскага), Шчорс («Шчорс» Б.​Ляташынскага).

т. 7, с. 151

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)