адтава́ць несов. (освобождаться ото льда, снега) отта́ивать; см. адта́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
От, ото ’вось’ (ТСБМ, Касп., Бяльк., ТС, Сл. ПЗБ, Жд., Янк. 2, Янк. Мат., Ян., Кліх). Укр. от, ото, рус. от, ото, вот, серб.-харв. ото, чэш. oto, польск. oto, што сведчыць аб праславянскім характары слова. Адпаведна толькі ўсходнеславянскія паралелі з пратэтычным в‑: бел. авот (Бяльк.), рус. вот. Паводле Фасмера (1, 358), зыходзіць да спалучэння выклічніка o (аблаутнае, да e) з займеннікам to(d). Адсюль роднаснасць otъ, oto з eto (гл. гэты). ESSJ, SG, 2, 551 супраць, паколькі ўтварэнні з e‑ маладзей. Параўн. іншыя, яшчэ больш неверагодныя гіпотэзы: Фартунатаў, AfslPh, 12, 97 (з і.-е. *ho > лац. hoc), Зубаты, LF, 36, 338 (з ovo + to).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
бяспа́мятны, ‑ая, ‑ае.
Які мае вельмі слабую памяць; няпамятлівы. Алеся лаюць за [божы] закон: — Ото бяспамятны дурніца! Бадай ты спрогся быў, тупіца! — Смяюцца, строяць з хлопца кпіны. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адта́ць сов. (освободиться ото льда, снега) отта́ять;
зямля́ адта́ла — земля́ отта́яла
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
отта́ивать несов.
1. (освобождаться ото льда) адтава́ць;
2. (выводить из замороженного состояния) адта́йваць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ачы́сціцца сов. очи́ститься; (о месте — ещё) освободи́ться;
рака́ ~цілася ад лёду — река́ очи́стилась ото льда
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
праху́каць сов. дыша́, очи́стить (ото льда, снега);
п. прата́лінку на шы́бе — дыша́, очи́стить прота́линку на око́нном стекле́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
за́береги
1. (полоса льда у берега) закра́йкі, -каў мн.;
2. (очистившаяся ото льда часть реки или озера) прата́ліны, -лін мн.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
отта́ять сов.
1. (освободиться ото льда) адта́ць, мног. паадтава́ць;
земля́ отта́яла зямля́ адта́ла;
2. (вывести из замороженного состояния) адта́яць;
отта́ять я́блоки адта́яць я́блыкі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шмана́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак., без дап., на каго-што і з дадан. сказам.
У выразе: (і) не шманае — не звяртае ніякай увагі, не рэагуе на каго‑, што‑н., захоўвае поўны спакой. — І дзе ты гэтак налупіўся, Каб ты смалы ўжо быў напіўся. Ото натура! — жонка лае, А ён [Міхал] смяецца, не шманае. Колас. — Старэйшы [сын] і не шманае, што заўтра на вайну пойдзе, а меншы — дзіцё... Чарнышэвіч. І не шманаюць [жывёлы], што плывуць. Вада, а страху — ані знаку. Лужанін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)