Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)
ни́кельні́кель, -лю м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Níckeln -s ні́кель
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ні́келевы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да нікелю. Нікелевы завод.// Які мае ў сваім саставе нікель. Нікелевыя руды.//Разм. Панікеліраваны. Нікелевы чайнік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
nickel1[ˈnɪkl]n.
1.chem.ні́кель (метал)
2. мане́та ў 5 цэ́нтаў (у ЗША, Канадзе)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
nikiel, ~lu
nik|iel
м.нікель
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
слюда́, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.
Празрысты, слаісты мінерал, які прымяняецца ў тэхніцы. Параходы ў прыстанях-затонах Бралі нікель, золата, слюду.Шушкевіч./увобразнымужыв.Плыве, журчыць вада — Празрыстая слюда.Дзеружынскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
а́лні
[ад ал(юміній) + ні(кель)]
магнітнацвёрдыя сплавы на аснове сістэмы жалеза — алюміній — нікель.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ПІРАЦІ́Н (ад грэч. pirrhotēs вогненна-чырвоны колер),
магнітны калчадан, мінерал класа сульфідаў, сульфід жалеза Fe1-nS (n = 0,1—0,2). Хім. састаў пераменны. Жалеза можа замяшчацца на нікель, кобальт, марганец і медзь. Крышталізуецца ў гексаганальнай і манакліннай сінганіях. Утварае крышталі таблітчастыя, слупкаватыя, суцэльныя зярністыя масы, украпанікі. Колер бронзава-жоўты з бурай пабегласцю. Цв. 3,5—4,5. Шчыльн. 4,58—4,7 г/см³. Магнітны. Паходжанне эндагеннае полігенетычнае. Разнавіднасць П. — траіліт — метэарытнага паходжання. Руда на жалеза, нікель, кобальт, медзь; сыравіна для вытв-сці сернай кіслаты.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
СІДЭРАФІ́ЛЬНЫЯ ЭЛЕМЕ́НТЫ (ад грэч. sidēros жалеза + phileō люблю),
група хім. элементаў з іонамі пераходнага тыпу. Да іх належаць элементы (пераважна VIII групы перыядычнай сістэмы), жалеза, кобальт, нікель, рутэній, родый, паладый, осмій, ірыдый, тытан, малібдэн, рэній. Вылучаны В.М.Гольдшмітам у 1924 як група элементаў, што складаюць ядры планет. Пры звычайных умовах С.э. ферамагнітныя або парамагнітныя. У прыродзе трапляюцца ў самародным выглядзе (плаціна самародная, осмісты ірыдый), утвараюць злучэнні з серай і мыш’яком (напр., сульфіды і арсеніды жалеза, кобальту, нікелю), з кіслародам (напр., магнетыт, гематыт, ліманіт) і інш. элементамі. У зямной кары найб. пашыраны жалеза (4,65%), менш — кобальт (1,8∙10−3%) і нікель (5,8∙10−3%). Багатыя С.э. і жалезныя метэарыты (да 80—90% жалеза, 6—18% нікелю, 0,5—1% кобальту і інш.), у меншай колькасці каменныя.
