Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ПЕЦЯРБУ́РГСКАЯ АРЦЕ́ЛЬ МАСТАКО́Ў,
расійскае маст. аб’яднанне, якое існавала з 1863 да пач. 1870-х г. Засн. жывапісцамі — выпускнікамі Пецярбургскай АМ, якія выйшлі з яе, адмовіўшыся пісаць конкурсную карціну на зададзеную акад. тэму (т.зв. бунт чатырнаццаці). П.а.м. садзейнічала адыходу ад кансерватызму акад. мастацтва, якое навязвала мастакам нормы класіцызму, стала пачаткам станаўлення прынцыпаў дэмакр. рэалізму, адлюстравання жыцця ва ўсіх яго праявах. У П.а.м., арганізаваную як быт. камуна, уваходзілі І.Крамской (кіраўнік), Ф.Жураўлёў, А.Карзухін, К.Лемах, К.Макоўскі, А.Марозаў і інш. Акрамя ўласна творчай дзейнасці займаліся арганізацыяй выставак, прапагандай рус. мастацтва, выконвалі заказы на афармленчыя і інш. работы, выдавалі ілюстраваны каталог «Мастацкі аўтограф» (вып. 1—2, 1870—71). Пасля распаду арцелі шэраг яе членаў прымкнуў да перасоўнікаў.
т. 12, с. 341
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
самату́жнік, -а, мн. -і, -аў, м.
Той, хто займаецца вырабам чаго-н. дома; рамеснік.
Арцель саматужнікаў.
|| прым. самату́жніцкі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рыбало́ўства, -а, н.
Лоўля рыбы як промысел ці як галіна народнай гаспадаркі.
|| прым. рыбалаве́цкі, -ая, -ае.
Рыбалавецкая арцель.
Р. траўлер.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бурла́к, -а́, мн. -і́, -о́ў, м. (гіст.).
Рабочы ў арцелі, якая цягнула паўз бераг супраць цячэння судны.
|| прым. бурла́цкі, -ая, -ае.
Бурлацкая арцель.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сельгасарце́ль ж., уст. (сельскагаспада́рчая арце́ль) сельхозарте́ль (сельскохозя́йственная арте́ль)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сельхозарте́ль (сельскохозя́йственная арте́ль) сельгасарце́ль, -лі ж. (сельскагаспада́рчая арце́ль).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
artel
м. арцель; сябрына; суполка;
artel rolny — сельскагаспадарчая арцель (суполка)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
бурла́цкі, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да бурлакоў. Бурлацкая арцель. Бурлацкае жыццё.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)