Verbum

САСНАВІ́К (Іосіф Лазаравіч) (29.9.1899, в. Геленава, Міёрскі р-н Віцебскай вобл. — ?),

бел. вучоны ў галіне неўрапаталогіі. Д-р мед. н. (1959), праф. (1962). Скончыў Ленінградскі мед. ін-т (1926). З 1934 у Віцебскім мед. ін-це (з 1960 заг. кафедры). Навук. працы па траўматызме нерв. сістэмы і праблемах паталогіі мазгавога кровазвароту.

Тв.:

К клинике и течению тромбоза внутренней сонной артерии // Сов. медицина. 1962. № 4;

Об этиопатогенезе преходящих нарушений мозгового кровообращения // Здравоохранение Белоруссии. 1969. № 11.

т. 14, с. 190

САЧА́ВА (Віктар Барысавіч) (20.6.1905, пас. Паргалава Ленінградскай вобл., Расія — 29.12.1978),

расійскі вучоны ў галіне геабатанікі і геаграфіі. Акад. АН СССР (1968). Скончыў Ленінградскі с.-г. ін-т (1924). З 1959 дырэктар Ін-та геаграфіі Сібіры і Д. Усходу Сіб. аддзялення АН СССР (Іркуцк). Навук. працы па геабатаніцы, класіфікацыі ландшафтаў і расліннасці, прыродным раянаванні, геасістэмах, метадах стацыянарных геагр. работ, праблемах вывучэння і асваення тайгі. Распрацаваў асноўныя тэарэт. палажэнні геабат. карціравання і класіфікацыі карт.

т. 14, с. 218

СЕРГЕЕ́НКА (Мікалай Іванавіч) (н. 10.9.1946, в. Доўгавічы Мсціслаўскага р-на Магілёўскай вобл.),

бел. вучоны ў галіне анестэзіялогіі і рэаніматалогіі. Д-р мед. н. (1999). Скончыў Віцебскі мед. ін-т (1970). З 1988 у абл. нефралагічнай бальніцы ў г. Віцебск (заг. аддзялення). Навук. працы па пытаннях эмацыянальнай і нейравегетатыўнай аховы арганізма ва ўмовах хірург. агрэсіі.

Тв.:

Влияние функциональных взаимоотношений вегетативной нервной системы на течение анестезии, адекватность нейровегетативной защиты и эффективность интенсивной терапии. Витебск, 1998.

т. 14, с. 348

СІТКЕ́ВІЧ (Міхаіл Васілевіч) (н. 25.10.1949, г. Баранавічы Брэсцкай вобл.),

бел. вучоны ў галіне матэрыялазнаўства. Д-р тэхн. н. (1990), праф. (1993). Скончыў БПІ (1971). З 1978 у БПА. Навук. працы па праблемах і даследаванні дыфузійнага ўмацоўвання металарэзнага інструменту, тэхнал. аснасткі, дэталей машын у спецыялізаваных дыфузійна-актыўных парашковых асяроддзях.

Тв.:

Химико-термическая обработка инструментальных материалов. Мн., 1986 (у сааўт.);

Совмещенные процессы химико-термической обработки с использованием обмазок. Мн., 1987 (разам з Я.​І.​Бельскім).

т. 14, с. 423

СКАЦЕ́ЦКІ (Уладзімір Рыгоравіч) (н. 18.4.1935, пас. Ратамка Мінскага р-на),

бел. матэматык і педагог. Д-р пед. н. (1996), праф. (1997). Скончыў БДУ (1959), дзе і працуе. Навук. працы па тэорыі і методыцы выкладання матэматыкі на факультэтах нематэм. профілю. Аўтар вучэбных дапаможнікаў для ВНУ.

Тв.:

Математическое моделирование физико-химических процессов. Мн., 1981;

Профессиональная направленность преподавания математики: Теоретич. и практич. аспекты. Мн., 2000;

Лекции по математике для студентов химических специальностей. Мн., 2000.

П.​М.​Бараноўскі.

т. 14, с. 451

СКІ́БА (Аляксандр Мікалаевіч) (н. 18.7.1949, с. Гардзееўка Клінцоўскага р-на Бранскай вобл., Расія),

бел. матэматык. Д-р фіз.-матэм. н. (1993), праф. (1994). Скончыў Навазыбкаўскі пед. ін-т (1971). З 1986 у Гомельскім ун-це (з 1996 заг. кафедры). Навук. працы па тэорыі класаў груп і інш. алгебраў. Пабудаваў тэорыю падгрупавых і падсістэмных функтараў. Распрацаваў рашотчатыя метады даследавання класаў алгебраў.

Тв.:

Формации алгебраических систем М., 1989 (разам з Л.​А.​Шамятковым);

Алгебра формаций. Мн., 1997.

т. 14, с. 453

СКУГАРЭ́ЎСКАЯ (Алена Іванаўна) (н. 13.12.1938, г. Краснадар, Расія),

бел. вучоны ў галіне псіхіятрыі і наркалогіі. Д-р мед. н. (1991), праф. (1993). Скончыла Мінскі мед. ін-т (1962), дзе і працуе. Асн. навук. працы па праблемах наркалогіі, сацыяльна-псіхалагічных пытаннях.

Тв.:

Эмоции и алкоголизм. Мн., 1987;

Экологический аспект в оценке алкогольной зависимости // Экологическая антропология. Мн., 1999;

Медико-социальный аспект агрессии неокультов (разам з А.​А.​Скугарэўскім) // Беларусь: вчера, сегодня, завтра. Мн., 2001.

т. 14, с. 476

АРЛО́Ў (Юрый Аляксандравіч) (12.6.1893, с. Тамышава Наваспаскага р-на Ульянаўскай вобл., Расія — 2.10.1966),

сав. палеантолаг і гістолаг. Акад. АН СССР (1960; чл.-кар. 1953). Скончыў Петраградскі ун-т (1917). Праф. Ленінградскага (1933—41), Маскоўскага (з 1939) ун-таў; адначасова з 1932 у Палеанталагічным ін-це АН СССР (з 1945 дырэктар). Навук. працы па параўнальнай марфалогіі і палеанеўралогіі выкапнёвых пазваночных, нейрагісталогіі сучасных беспазваночных. Рэдактар «Палеонтологического журнала» (1959—66) і гал. рэдактар 15-томнай працы «Асновы палеанталогіі». Ленінская прэмія 1967.

т. 1, с. 484

АРСЕ́НЬЕЎ (Канстанцін Іванавіч) (23.10.1789, в. Міроханава Кастрамской губ. — 11.12.1865),

рускі географ, статыстык. Акад. Пецярбургскай АН (1836). Праф. Пецярбургскага ун-та (1819—21). У 1828—35 выкладаў гісторыю і статыстыку будучаму рас. імператару Аляксандру II. Адзін з заснавальнікаў Рус. геагр. т-ва. Навук. працы па статыстыцы, эканам. раянаванні Расіі і геаграфіі.

Тв.:

Начертание статистики Российского государства. Ч. I. О состоянии народа Спб., 1818. Ч. 2. О состоянии правительства. Спб., 1819;

Краткая всеобщая география. Спб., 1818;

Статистические очерки России. Спб., 1848.

т. 1, с. 504