со́тня в разн. знач. со́тня, -ні ж.;

со́тня киломе́тров со́тня кіламе́траў;

со́тни рук со́тні рук;

каза́чья со́тня каза́цкая со́тня;

◊

чёрная со́тня дорев. чо́рная со́тня.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

няўдзя́чнасць, ‑і, ж.

Уласцівасць няўдзячнага. Як жа позна, Як позна — любімыя дзеці — Мы няўдзячнасць сваю Разумець пачынаем... Гілевіч. // Паводзіны няўдзячнага чалавека; няўдзячны ўчынак. Няўдзячнасць з боку сяброў.

•••

Чорная няўдзячнасць — зло замест удзячнасці за зробленыя паслугі, дабро.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

прапылі́ць, ‑пылю, ‑пыліш, ‑пыліць; зак.

Разм. Праехаць, прайсці, падняўшы клубы пылу. Пакацілася ўжо за лес сонца, даўно прапылілі, прамычалі па вёсцы статкі. Сачанка. У ліпені 1944 года па вуліцах вёскі Іржышча прапыліла чорная бліскучая эмка. «Маладосць».

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

БЕНО́НІ (Benoni),

горад у ПАР (правінцыя Трансвааль), прыгарад Іаганесбурга. Засн. ў 1904. 207 тыс. ж. (1985). Чыг. вузел. Цэнтр здабычы золата. Вытв-сць эл.-тэхн. абсталявання. Чорная металургія, тэкст., металаапр. прам-сць. Цэлюлозна-папяровыя, тэкст., харч. прадпрыемствы.

т. 3, с. 100

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

адкідны́, ‑ая, ‑ое.

Які можа адкідвацца, адкінуцца (у 2 знач.) (пра што‑н., замацаванае адным краем). У зале рассядаліся гледачы: стукалі адкідныя крэслы, шморгалі ногі. Карпюк. Чорная, з адкідным верхам машына ішла па самай сярэдзіне вуліцы. Лобан.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

МІНО́РКА,

парода курэй яечнага кірунку. Выведзена ў Іспаніі (в-аў Менорка, адсюль назва). Разнавіднасці: чорная (крыху буйнейшая) і белая. Пашыраны М. англ., амер. і ням. тыпаў. Гадуюць пераважна ў міжземнаморскіх краінах, на Беларусі — аматары.

Тулава і шыя падоўжаныя, спіна прамая, грудзі шырокія, глыбокія. Галава сярэдніх памераў, грэбень ліста- (у пеўняў прамастойны) або ружападобны; вушныя мочкі белыя. Махавыя і рулявыя пёры моцна развітыя, у пеўняў коскі доўгія. Ногі высокія. У белых М. дзюба і ногі цялеснага колеру, у чорных — чорнага колеру, апярэнне бліскучае, з зялёным адлівам. Сярэдняя маса пеўняў 3—3,5 кг, курэй 2,5—3 кг. Яйцаноскасць 150—180 яец за год. Маса яйца 60—65 г.

Мінорка (чорная): 1 — певень; 2 — курыца.

т. 10, с. 391

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

passa

ж. паласа; перыяд;

dobra (zła) passa — паласа ўдач (няўдач); белая (чорная) паласа

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

Рэдзька 5/431, 564; 9/243

- » - зімовая круглая чорная 9/243 (іл.)

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

чо́рны schwarz;

хадзі́ць у чо́рным sich schwarz kléiden, in Schwarz gekléidet sein;

чо́рны хлеб Schwárzbrot n -(e)s; Róggenbrot n;

2. перан. schwarz, únheilvoll;

чо́рная няўдзя́чнасць schnöder Úndank;

чо́рныя ду́мкі schwárze [schwére] Gedánken;

чо́рная спра́ва ein fínsteres Werk, éine böse [schlímme] Tat;

чо́рная металу́ргія Éisenmetallurgie f -, Schwárzmetallurgie f -;

чо́рны двор Hínterhof m -(e)s, -höfe;

чо́рны ход Küchenaufgang m -(e)s, -gänge;

чо́рная ле́свіца Híntertreppe f -, -n;

чо́рны лес Láubwald m -(e)s, -wälder;

◊

трыма́ць каго-н. у чо́рным це́ле j-n kurz [streng, knapp] hálten*;

на чо́рны дзень für den Nótfall;

адкла́сці гро́шы на чо́рны дзень Geld auf die hóhe Kánte légen;

чо́рным па бе́лым schwarz auf weiß

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

булдаве́шка, ‑і, ДМ ‑шцы; Р мн. ‑шак; ж.

Разм. Тое, што і булавешка. У правай руцэ ў яе была тоўстая чорная палка з нейкай адмысловай белай булдавешкаю — раней Таццяна чамусьці не заўважыла ў бабулі гэтай палкі. Васілёнак.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)