пан-
(гр. pan = усё)
першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае «які адносіцца да ўсяго», «які ахоплівае ўсё».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
петра-
(гр. petro = камень)
першая састаўная частка складаных слоў, што абазначае «які адносіцца да каменя, да горных парод».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
-трафія
(гр. trophe = ежа, жыўленне)
другая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з паняццямі «ежа», «жыўленне».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
-тэрмы
(гр. therme = цяпло, гарачыня)
другая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з паняццямі «цяпло», «гарачыня».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
ура-
(гр. uron = мача)
першая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на адносіны да мачы, мачавіны, мочапалавых органаў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
-фагія
(гр. phagos = які пажырае)
другая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з працэсамі пажырання, паглынання.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
-хорд
(гр. chorde = струна)
другая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з паняццямі «струна», «дрот», «гучанне».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
хрома-, храма-
(гр. chroma = колер, фарба)
першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае «звязаны з афарбоўкай, з колерам».
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
АМО́НІМАЎ СЛО́ЎНІК,
аспектны даведнік, які апісвае пары і групы амонімаў. У артыкулах амонімаў слоўніка падаюцца семантычныя, граматычныя, спалучальныя, стылістычныя і інш. адрозненні паміж словамі ў аднолькавых парах і групах амонімаў (у адрозненне ад інш. слоўнікаў, дзе загаловачнае слова-амонім толькі пазначаецца надрадковай арабскай лічбай). Напр., «Слоўнік амонімаў беларускай мовы» В.Дз.Старычонка (1991) змяшчае 1265 аманімічных пар і груп слоў у асн. частцы і больш як 750 у раздзеле «Субстантыўная аманімія». Для практычнага вырашэння праблем міжмоўнай аманіі (і параніміі) створаны спец. слоўнік дыферэнцыяльнага тыпу: «Кароткі дыферэнцыяльны руска-беларускі слоўнік» у кн. «Беларуская мова для небеларусаў» А.А.Крывіцкага, А.Я.Міхневіча і А.І.Падлужнага (3-е выд., 1990), «Міжмоўныя амонімы і паронімы. Спроба руска-беларускага слоўніка» С.М.Грабчыкава (1980), «Беларуска-рускі паралексічны слоўнік-даведнік» (1985) і інш.
В.К.Шчэрбін.
т. 1, с. 320
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВАКАЛІ́З (франц. vocalise ад лац. vocalis галосны гук; гучны, пявучы),
1) практыкаванне для развіцця вакальнай тэхнікі, якое выконваецца на галосным гуку.
2) Канцэртны твор, найчасцей для сапрана з інстр. суправаджэннем. Адсутнасць слоў і кантыленнасць, часам віртуознасць, дазваляюць выявіць прыгажосць і выпрацаванасць голасу («Вакаліз у форме хабанеры» М.Равеля, «Вакаліз» С.Рахманінава). У 20 ст. вакаліз набліжаецца да інстр. жанраў (5 мелодый для голасу ці скрыпкі з фп. С.Пракоф’ева, вакаліз-эцюд К.Шыманоўскага; саната-вакаліз, сюіта-вакаліз для голасу з фп. М.Метнера; канцэрт для голасу з арк. Р.Гліэра). Спецыфічны эфект дасягаецца ў харавым вакалізе («Дафніс і Хлоя» Равеля). Вакаліз ў бел. музыцы: Канцэрціна для голасу з арк. Дз.Лукаса, вакаліз з сімф. арк. памяці Дз.Шастаковіча Л.Абеліёвіча, вакаліз-калыханка з балета «Мара» Я.Глебава і інш.
т. 3, с. 462
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)