КАНО́СА (Canossa),
замак у Паўн. Італіі, за 18 км на ПдЗ ад г. Рэджа-нель-Эмілія, пабудаваны ў 10 ст. Тут у студз. 1077 адбылася значная падзея ў гісторыі барацьбы за інвестытуру. Адлучаны ад каталіцкай царквы і пазбаўлены прастола імператар «Свяшчэннай Рым. імперыі» Генрых IV (гл. ў арт. Генрых, герм. правіцелі) у рыззі і босы 3 дні прасіў тут даравання і літасці ў свайго праціўніка рым. папы Грыгорыя VII. З таго часу выраз «ісці ў К.» азначае згоду на зневажальную капітуляцыю.
т. 7, с. 589
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ІНФІНІТЫ́Ў (ад лац. infinitivus няпэўны),
неазначальная форма дзеяслова, пачатковая форма дзеяслова, якая называе дзеянне безадносна да асобы, часу і спосабу. Паводле паходжання ў слав. мовах — давальны склон аддзеяслоўных назоўнікаў. Мае трыванне і стан («рабіць—зрабіць—зрабіцца»), У бел. мове І. складаецца з дзеяслоўнай асновы і суфіксаў «-ць», «-ці», «-чы» («чытаць», «несці», «секчы»). У сказе выступае самастойна (як дзейнік, просты выказнік ці асн. ч. састаўнога выказніка, дапаўненне, азначэнне, акалічнасць) і ў складзе аналіт. форм часу дзеяслова («буду ісці»).
Літ.:
Гл. пры арт. Дзеяслоў.
т. 7, с. 294
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
sprzedawać się
незак. прадавацца; ісці
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
maszerować
незак. маршыраваць; ісці, крочыць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
kroczyć
незак. крочыць, ступаць, ісці
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
кастыля́ць, ‑яю, ‑яеш, ‑яе; незак.
Разм. Хадзіць, ісці на кастылях.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
задзёр, -ру м. (горячность, пыл) задо́р;
◊ ісці́ на з. — вести́ себя́ вызыва́юще; задира́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гіга́нцкі, -ая, -ае.
1. Вельмі вялікі па памерах.
Гіганцкая ліпа.
Ісці гіганцкімі крокамі (таксама перан.: робячы вялікія поспехі).
2. Выключны па сіле, важнасці.
Г. размах будоўлі.
Гіганцкія поспехі ў асваенні космасу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
папе́радзе.
1. прысл. На некаторай адлегласці перад кім-, чым-н.
Ён ішоў п., а мы за ім.
2. прыназ. з Р. Паказвае на становішча перад кім-, чым-н.
Ісці п. калоны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
усле́д.
1. прысл. і прыназ. з Д. Па слядах каго-н., чаго-н., непасрэдна за кім-, чым-н.
Ісці ў.
Глядзець у. цягніку.
2. прысл. Наўздагон за кім-н.
Крыкнуць у.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)