адна з стылістычных фігур, намёк на агульнавядомы паліт., гіст. або літаратурны факт. Напр., П.Панчанка ў радках верша «Паэзія» («Кажуць, непатрэбшчына — // Рыфмы нават геніяў. // А што рабіць з трэшчынай? // Помніце? Гейнэ») апелюе да вобразнага выказвання Г.Гейне, што ўсе трэшчыны свету праходзяць праз сэрца паэта. Злоўжыванне алюзіяй можа прывесці да своеасаблівай зашыфраванасці сэнсу твора.
1. Прыцягнуць, прынесці за некалькі прыёмаў у значнай колькасці. Навалачы кучу галля. Навалачы ўсякага дабра.//каго. Неадабр.Прывесці, навесці ў вялікай колькасці куды‑н. [Маці:] — Навалакла сюды нейкіх поўную хату.. Раз сяброўкі, дык абавязкова прывесці жыць да бацькоў!Карпюк.
2.пераважнабезас. Зацягнуць, закрыць. На неба хмар навалакло.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыто́мнасцьж. созна́ние ср., чу́вство ср.;
прыве́сці да п. — привести́ в созна́ние (в чу́вство);
тра́ціць п. — теря́ть созна́ние, лиша́ться чувств
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
правакава́ць
(лац. provocare)
1) падбухторваць каго-н. да дзеянняў, якія могуць прывесці да цяжкіх вынікаў;
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Ачу́ціць ’прывесці ў прытомнасць, ажывіць’ (КСП, Сцяц., Сцяшк.), ачу́ніцца ’апрытомнець’ (Янк. I), укр.очу́тити ’прывесці ў прытомнасць’, рус.тул.ачю́тытца ’апрытомнець’, польск.ocucić ’прывесці ў прытомнасць’, ц.-слав.ощутити ’адчуць’, ст.-слав.оштоутити ’пазнаць, адчуць’. Звязана чаргаваннем галосных з ачнуцца; прасл.ot‑jutiti (sę), шляхам дэкампазіцыі ўспрынятае як o‑tjułiti (sę); адпавядае літ.atjaũsti ’спачуваць’ ад jaũsti, jaučiù ’адчуваць’, гл. Махэк, Studie, 41. Няроднаснае да чуць, чую, бо ў апошнім ч‑ мае праславянскі характар, а не з tj‑, гл. Фасмер, 3, 179; Слаўскі, 1, 108. Формы з націскам на канцы развілі значэнне ’апынуцца’, параўн. ачуці́цца ’аказацца, апынуцца’, укр.очути́тися, рус.очути́ться.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Прычалаве́чыцца ’прывесці сябе ў парадак: прыбрацца, умыцца, прычасацца’ (чэрв., Жыв. сл.). Да чалавек (гл.). Параўн. у адносінах семантыкі вы́людзець (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адкача́ць
1. (прывесці да прытомнасці) wíeder zu Bewússtsein bríngen*;
2. (бялізну) mángeln vt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
trigger1[ˈtrɪgə]n.
1. куро́к;
pull the trigger спусці́ць куро́к; прыве́сці ў дзе́янне (перан.)
2. штуршо́к, пачатко́вы і́мпульс
♦
quick on the trigger імпульсі́ўны, ху́ткі на спра́ву
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
прыгла́дзіцца, ‑джуся, ‑дзішся, ‑дзіцца; зак.
1.(1і2ас.неўжыв.). Стаць гладкім, роўным. Валасы прыгладзіліся.
2.Разм.Прывесці ў парадак (сваю прычоску, адзенне); прыхарашыцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
разлютава́ць, ‑тую, ‑туеш, ‑туе; зак., каго.
Прывесці ў лютасць. Дзеці разлютавалі сабаку. □ [Зелянюк:] — Ты, Карызна, гаворыш не таму, што ўпэўнены ў гэтым.. — Гэтыя словы.. разлютавалі Карызну.Зарэцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)