о́бласть ж.
1. (часть страны) край, род. кра́ю м., во́бласць, -ці ж.;
2. (крупная административно-территориальная единица) во́бласць, -ці ж.;
Ми́нская о́бласть Мі́нская во́бласць;
3. зо́на, -ны ж., по́яс, -са м.;
о́бласть ве́чных снего́в зо́на ве́чных сняго́ў;
4. анат., мед. во́бласць, -ці ж.;
в о́бласти се́рдца у во́бласці сэ́рца;
5. перен. (сфера, отрасль) галіна́, -ны́ ж., абся́г, -гу м.;
о́бласть зна́ний галіна́ ве́даў;
разви́тие всех областе́й те́хники развіццё ўсіх галі́н тэ́хнікі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
па́лец м.
1. анат. (на руцэ) Fínger m -s, -; (мезенец) der kléine Fínger;
шырынёй на тры па́льцы drei Fínger breit;
падне́сці па́лец да губ den Fínger an die Líppen légen;
пака́зваць па́льцам mit dem Fínger zéigen (на каго-н., што-н. auf A);
пералічы́ць на па́льцах an den Fíngern ábzählen; (на назе) Zéhe f -, -n;
хадзі́ць на па́льчыках auf den Zéhenspitzen [auf den Zéhen] géhen*;
◊
абве́сці вако́л па́льца каго-н. j-n um den Fínger wíckeln;
вы́смактаць з па́льца aus der Luft gréifen*;
2. тэх. Dáumen m -s, -
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
сярэ́дні
1. Míttel-, míttler;
жанчы́на сярэ́дняга ро́сту éine míttelgroße Frau;
2. (узяты ў сярэднім) Míttel-, Dúrchschnitts-, dúrchschnittlich;
сярэ́дняя велічыня́ [лі́чба] матэм., эк. Míttelwert m -es, -e, Dúrchschnittsgröße f -, -n; Dúrchschnittszahl f -, -en;
сярэ́дняя гадзі́нная ху́ткасць фіз. Stundéngeschwindigkeit f -;
сярэ́днія да́ныя Míttelwerte pl, Dúrchschnittswerte pl, Dúrchschnitte pl;
сярэ́дні ўзрост Dúrchschnittsalter n -s;
3. разм. (пасрэдны) míttelmäßig; mäßig;
сярэ́дні па́лец Míttelfínger m -s, -;
сярэ́дняе ву́ха анат. Míttelohr n -(e)s;
сярэ́дняя шко́ла Míttelschule f -, -n; Óberschule f;
сярэ́дняя адука́цыя пед. Míttelschulbildung f -;
сярэ́днія вякі́ гіст. Míttelalter n -s
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
Kreuz n -es, -e
1) крыж;
das Róte ~ чырво́ны крыж;
etw. übers ~ légen пакла́сці што-н. крыж-на́крыж;
ein ~ schlágen*, das Zéichen des ~es máchen перажагна́цца;
ans ~ schlágen* [nágeln] раскрыжава́ць, укрыжава́ць
2) анат. паясні́ца
3) карт. жо́лудзі, крэ́сці
4) крыж, ця́жар, му́ка, паку́та;
sich in sein ~ schícken пако́рліва не́сці свой крыж, прыміры́цца з сваі́м лёсам
5) муз. дые́з;
◊
ein ~ über etw. (A) máchen паста́віць крыж на чым-н.; махну́ць руко́ю на што-н.
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
преддве́рие ср.
1. книжн. (место перед дверью, перед входом) (ме́сца) пе́рад дзвяры́ма; (ме́сца) пе́рад увахо́дам;
стоя́ть у преддве́рия стая́ць пе́рад дзвяры́ма (пе́рад увахо́дам);
2. анат. пераддзве́р’е, -р’я ср.;
преддве́рие в ушно́м лабири́нте пераддзве́р’е ў вушны́м лабіры́нце;
3. перен. (порог) паро́г, -га м.; (начало) пача́так, -тку м.; (канун) пярэ́дадзень, -дня м., пярэ́дадне, -ня ср.; (подступь) по́дступ, -пу м.;
в преддве́рии театра́льного сезо́на на паро́зе (напярэ́дадні) тэатра́льнага сезо́ну;
в преддве́рии нау́ки на по́дступах да наву́кі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
труба́ ж.
1. в разн. знач. труба́, -бы́ ж.;
водопрово́дная труба́ водаправо́дная труба́;
водосто́чная труба́ вадасцёкавая труба́, обл. ры́на;
подзо́рная труба́ падзо́рная труба́;
игра́ть на трубе ігра́ць на трубе́;
фалло́пиева труба́ анат. фало́піева труба́;
2. (дымовая) ко́мін, -на м.;
◊
иерихо́нская труба́ іерыхо́нская труба́;
вы́лететь, пусти́ть в трубу вы́лецець, пусці́ць у трубу́;
де́ло труба́ спра́вы дрэнь;
пройти́ ого́нь, во́ду и ме́дные трубы́ пабы́ць на кані́ і пад канём; пабы́ць і ў ко́ле і ў мя́ле;
хвост трубо́й хвост трубо́й.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кале́на ср.
1. (мн. кале́ні) анат. коле́но;
уда́рыць к. — ушиби́ть коле́но;
сядзе́ць у каго́-не́будзь на ~нях — сиде́ть у кого́-л. на коле́нях;
2. (мн. кале́ны) в разн. знач. коле́но;
к. трубы́ — коле́но трубы́;
салаве́й заспява́ў на сем кале́н — солове́й запе́л на семь коле́н;
кале́ны бамбу́ку — коле́нья бамбу́ка;
◊ мо́ра па к. — мо́ре по коле́но (по коле́на);
паста́віць на ~ні — поста́вить на коле́ни;
вераб’ю па к. — воробью́ по коле́но;
станаві́цца на ~ні — преклоня́ться (перед кем);
вы́ламаць з к. — добы́ть невозмо́жное;
по́ўзаць на ~нях — (перад кім) пресмыка́ться (перед кем)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сярэ́дні
1. в разн. знач. сре́дний;
с. па́лец — сре́дний па́лец;
с. сын — сре́дний сын;
~няя велічыня́ — сре́дняя величина́;
~няе арыфметы́чнае — мат. сре́днее арифмети́ческое;
~няе ву́ха — анат. сре́днее у́хо;
2. (не ниже среднего уровня) уме́ренный;
~нія патрабава́нні — уме́ренные тре́бования;
3. (не очень значительный) сре́дний, посре́дственный;
~нія здо́льнасці — сре́дние (посре́дственные) спосо́бности;
4. (находящийся в средине — о предмете) середи́нный, среди́нный; сре́дний;
~няе акно́ — середи́нное (сре́днее) окно́;
○ ~няя шко́ла — сре́дняя шко́ла;
~нія вякі́ — ист. сре́дние века́;
◊ у ~нім — в сре́днем;
вышэ́й (ніжэ́й) ~няга — вы́ше (ни́же) сре́днего;
не́шта ~няе — не́что сре́днее
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
mowa
mow|a
ж.
1. мова;
~a ojczysta — родная мова;
~a potoczna — гутарковая мова;
części ~y грам. часціны мовы;
~a zależna (niezależna) грам. ускосная (простая) мова;
2. маўленне, вымова;
narządy ~y анат. органы маўлення;
3. прамова;
wygłosić ~ę — сказаць прамову; выступіць;
~a pogrzebowa — надмагільнае слова;
o czym ~a? — пра што гаворка?;
o tym nie ma ~y — пра гэта няма гаворкі; пра гэта няма чаго гаварыць;
odjęło ~ę — мову адняло
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
пузы́рь м.
1. пузы́р, -ра́ м.; (на жидкости) бу́рбалка, -кі ж.;
пузыри́ в мета́лле пузыры́ ў мета́ле;
2. (волдырь) пухі́р, -ра́ м.; вады́р, -ра́ м.;
на ме́сте ожо́га вскочи́л пузы́рь на апе́чаным ме́сцы ўско́чыў пухі́р (вады́р);
3. анат. пузы́р, -ра́ м.;
жёлчный (же́лчный) пузы́рь жо́ўцевы пузы́р, жаўця́к, -ка́ м.;
мочево́й пузы́рь мачавы́ пузы́р, мачаві́к, -ка́ м.;
пла́вательный пузы́рь (у рыб) пла́вальны пузы́р;
4. (медицинский, для плавания) пузы́р, -ра́ м.;
пузы́рь со льдо́м пузы́р з лёдам;
5. (малыш) разг. пузы́р, -ра́ м.;
◊
мы́льный пузы́рь мы́льная бу́рбалка;
пуска́ть пузыри́ пуска́ць бу́рбалкі;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)