прове́сII м. (прогиб под тяжестью), спец. прагі́н, -ну м.; праве́с, -су м.; (провисание) правіса́нне, -ння ср.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зняво́льванне ср. лише́ние свобо́ды, заключе́ние (в тюрьму, под стражу и т.п.), заточе́ние (в тюрьму и т.п.)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́хапіцца сов., разг. внеза́пно появи́ться;
по́лымя ~пілася з-пад страхі́ — пла́мя внеза́пно появи́лось из-под кры́ши
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
перамо́кнуць сов., в разн. знач. перемо́кнуть;
п. пад дажджо́м — перемо́кнуть под дождём;
грыбы́ ~клі — грибы́ перемо́кли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Saltare ad tibiam alicujus
Танцаваць пад чыюсьці флейту.
Танцевать под чью-либо флейту.
бел. Скакаць пад чужую дудку.
рус. Плясать под чужую дудку.
фр. Marcher sous la houlette de qqn (Идти по указке кого-либо).
англ. To dance to somebody’s pipe (Танцевать под чью-то дудку).
нем. Nach jemandes Pfeife tanzen (Плясать под чью-то дудку).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
БУДЗІ́ЛА Іосіф, ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай, пісьменнік-мемуарыст 17 ст. Быў мазырскім харунжым, каралеўскім палкоўнікам і інш. З 1607 знаходзіўся ў лагеры Лжэдзмітрыя II. У 1611—12 удзельнічаў у баявых аперацыях па захопе і ўтрыманні Масквы (адзін з гал. военачальнікаў польск.-літ. гарнізона ў горадзе). Пасля здачы Масквы рус. ваяводу Дз.Пажарскаму сасланы ў Ніжні Ноўгарад, зняволены ў турму (1612—19). Яго дзённік «Гісторыя Дзмітрыя фальшывага» — важная дакумент. крыніца для вывучэння т.зв. смутнага часу. Як літ. помнік вылучаецца вобразнасцю мовы, дынамізмам у апісанні гіст. падзей, яркімі аўтарскімі ацэнкамі, багаццем інфарм. матэрыялу.
Тв.:
Дневник событий, относящийся к Смутному времени (1603—1613 гг.), известный под именем истории ложного Димитрия // Русская историческая библиотека. Т. 1. Памятники, относящиеся к Смутному времени. Т. 1. СПб., 1872.
Літ.:
История белорусской дооктябрьской литературы. Мн., 1977. С. 211—212.
В.І.Дарашкевіч, А.Ф.Коршунаў.
т. 3, с. 313
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
карні́з, ‑а, м.
1. Гарызантальны выступ, які завяршае сцяну будынка, абрамляе вокны, дзверы. Цяпер агледзець можна печ, як ляльку, Усе карнізы, нішы, под і звод, І той пяколак, дзе шукаць запалку, Калі куранты данясуць свой звон. Пысін. На чарапічных дахах збіраліся гурбачкі снегу. Ён лажыўся і на карнізы акон. Арабей. // У архітэктуры — верхняя частка антаблемента, якая ляжыць на фрызе.
2. Уступ, які цягнецца вузкай палоскай уздоўж абрывістага схілу гор, часта на значнай вышыні. На карнізе ў расколіне.. ўчапілася карэньчыкамі тоненькая, гнуткая бярозка. Хомчанка.
3. Папярочка над акном, дзвярамі, на якую вешаюць парцьеры, шторы. Паставіўшы на табурэт[ку] дзіцячае крэсла, Даша стаяла на ім перад акном, босая, у халаце, .. і прымацоўвала карніз. Шамякін.
[Ад грэч. korōnis — завяршэнне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падпіса́цца сов., в разн. знач. подписа́ться;
п. пад арты́кулам — подписа́ться под статьёй;
п. на збор тво́раў — подписа́ться на собра́ние сочине́ний;
п. на пазы́ку — подписа́ться на заём;
◊ абе́дзвюма рука́мі п. — (пад чым) обе́ими рука́ми подписа́ться (под чем)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ранжи́р прям., перен. ранжы́р, -ру м.;
по ранжи́ру па ранжы́ру;
◊
под оди́н ранжи́р подвести́ пад адзі́н ранжы́р падве́сці.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
отко́с
1. адхо́н, -ну м.;
пусти́ть под отко́с пусці́ць пад адхо́н;
2. (косой срез) спец. адко́с, -су м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)