Verbum

ВАСІЛЕ́НКА (Зоя Васілеўна) (н. 30.6.1946, в. Слабодка Курскай вобл., Расія),

бел. вучоны ў галіне тэхналогіі харчавання. Д-р тэхн. н. (1988), праф. (1990). Скончыла Маскоўскі ін-т нар. гаспадаркі імя Г.​В.​Пляханава (1968). З 1974 у Магілёўскім тэхнал. ін-це. Навук. працы па тэхналогіі комплекснай перапрацоўкі і выкарыстання расліннай прадукцыі.

Тв.:

Плодоовощные пюре в производстве продуктов. М., 1987 (разам з У.​С.​Баранавым).

т. 4, с. 23

БЯЛЯ́ЕЎ (Яўген Міхайлавіч) (н. 11.9.1926, г. Клінцы Бранскай вобл., Расія),

рускі спявак (лірычны тэнар). Нар. арт. СССР (1967). Скончыў Маскоўскі муз.-пед. ін-т імя Гнесіных (1968). З 1947 саліст ансамбляў песні і танца Прыкарпацкай і Кіеўскай ваен. акруг, у 1955—79 — Ансамбля песні і танца Сав. Арміі, з 1980 — Расканцэрта. Ў рэпертуары рус. нар. песні, песні сучасных кампазітараў (многія выканаў упершыню). Дзярж. прэмія СССР 1978.

т. 3, с. 405

ВАЛЖА́НСКІЯ (сапр. Валжанкіны),

сям’я рус. артыстаў цырка, канатаходцы. Уладзімір Аляксандравіч (30.5.1917—1983). Кіраўнік нумара. Нар. арт. СССР (1979). Скончыў Маскоўскі тэхнікум цыркавога мастацтва (1933). Акрабат, эквілібрыст, канатаходзец, канструктар цыркавой апаратуры. Партнёры — члены яго сям’і і інш. артысты цырка. У 1977 Валжанскія стварылі атракцыён-спектакль «Праметэй», у якім сродкамі цыркавой выразнасці перадалі сюжэт антычнага міфа. Дзярж. прэмія СССР 1978.

Літ.:

Ганина М. Канатоходцы Волжанские. М., 1969.

т. 3, с. 480

КАВАЛЕ́НКА (Якаў Раманавіч) (12.5.1906, в. Раніна Віцебскага р-на — 9.1.1986),

ветэрынарны мікрабіёлаг, эпізаатолаг. Акад. УАСГНІЛ (1964). Скончыў Маскоўскі зоавет. ін-т (1931). З 1931 у Дзярж. кантрольным ін-це вет. біяпрэпаратаў, у 1955—86 ва Усесаюзным ін-це эксперым. ветэрынарыі (дырэктар у 1955—77). Навук. працы па анаэробных інфекцыях жывёл, імунітэце, малавядомых хваробах.

Тв.:

Анаэробные инфекции сельскохозяйственных животных. М., 1954;

Африканская чума свиней М., 1965.

т. 7, с. 391

ЖМА́КІН (Ігар Канстанцінавіч) (н. 24.7.1926, Кіеў),

бел. вучоны ў галіне фізіялогіі. Д-р мед. н. (1974), праф. (1977). Скончыў 1-ы Маскоўскі мед. ін-т (1951). З 1959 у Гродзенскім мед. ін-це (у 1961 прарэктар, з 1969 заг. кафедры). Навук. працы па фізіялогіі ц. н. с. і кровазвароту, сістэмных механізмах рэгуляцыі функцый, гісторыі фізіялогіі.

Тв.:

Ангиотензиотонография в эксперименте и клинике. Мн., 1967 (у сааўт.).

т. 6, с. 435

ІВАНО́Ў (Леанід Аляксандравіч) (24.2.1871, Масква — 11.4.1962),

рускі батанік. Чл.-кар. Расійскай АН (1922). Скончыў Маскоўскі ун-т (1895). Вучань І.М.Гаражанкіна і К.А.Ціміразева. З 1904 праф. Ленінградскай лесатэхн. акадэміі, з 1939 у Ін-це фізіялогіі раслін АН СССР, з 1944 у Ін-це лесу АН СССР. Навук. працы ў галіне фізіялогіі раслін (дыханне, браджэнне, фосфарны і бялковы абмен, светлавы і водны рэжым, фотасінтэз). Адкрыў фасфарыляванне цукроў.

т. 7, с. 152

І́РГЕР (Юлій Маркавіч) (4.6.1897, Мінск — 26.5.1941),

бел. вучоны ў галіне хірургіі. Д-р мед. н. (1928), праф. (1934). Засл. дз. нав. БССР (1939). Скончыў Маскоўскі ун-т (1922). З 1934 у Мінскім мед. ін-це, з 1932 адначасова кіраўнік Бел. НДІ пералівання крыві. Навук. працы па пытаннях агульнай, клінічнай і аперацыйнай хірургіі, уралогіі, анатоміі і пераліванні крыві.

Тв.:

Пасляаперацыйная і пасляродавая затрымка мачы. Мн., 1932.

т. 7, с. 316

ПАГАРЭ́ЛЬСКІ (Платон Мікалаевіч) (1800, Віцебская губ. — 1852),

матэматык-педагог. Скончыў Маскоўскі ун-т (1822). Працаваў у Маскоўскім універсітэцкім пансіёне (1822—29), быў старшым настаўнікам матэматыкі ў Маскоўскай губ. гімназіі (1829—36), інспектарам 1-й Маскоўскай гімназіі (1836—39), дырэктарам Маскоўскай рэальнай гімназіі (1839—52). Аўтар падручнікаў па алгебры і геаметрыі, якія неаднаразова перавыдаваліся. Быў першым (хатнім) настаўнікам матэматыкі П.Л.Чабышова — будучага акадэміка Пецярбургскай АН.

А.​Л.​Гусак.

т. 11, с. 476

МАРША́К (Хаім Лейбавіч) (6.9.1886, Мінск — 21.1.1961),

бел. вучоны ў галіне фтызіятрыі. Д-р мед. н. (1940), праф. (1931). Засл. дз. нав. Беларусі (1940). Скончыў Маскоўскі ун-т (1911, 1914). У 1928—41 і 1944—58 дырэктар НДІ туберкулёзу. Навук. працы па праблемных пытаннях туберкулёзу.

Тв.:

Борьба с туберкулезом в БССР // Мед. журн. БССР. 1938. № 6;

Применение томофлюорографического метода в комплексе рентгенодиагностики туберкулеза легких // Здравоохранение Белоруссии. 1957. № 6.

т. 10, с. 152

МІ́ШЫН (Васіль Паўлавіч) (н. 18.1.1917, г. Арэхава-Зуева Маскоўскай вобл.),

расійскі вучоны ў галіне тэарэт. і прыкладной механікі. Акад. АН СССР (1966, чл.-кар. 1958). Герой Сац. Працы (1956). Скончыў Маскоўскі авіяц. ін-т (МАІ, 1941). З 1941 у н.-д. арганізацыях. З 1974 у МАІ (у 1974—90 заг. кафедры). Навук. працы па балістыцы, дынаміцы і ўстойлівасці лятальных апаратаў. Ленінская прэмія 1957.

т. 10, с. 493