Bonorum vita vacua est metu

Жыццё сумленных людзей свабоднае ад страху.

Жизнь честных людей свободна от страха.

бел. Не рабі ліхога і не бойся нічога. Сумленне ‒ сіла чалавека. У каго сумленне чыстае, той спіць спакойна. Чыя душа часнаку не ела, тая пахнуць не будзе.

рус. У кого совесть чиста, тому ничего не страшно. Коль совесть чиста, спи спокойно до утра. Виноватый винится, а правый ничего не боится. Чистая совесть ‒ лучшая подушка. У кого совесть чиста, у того подушка под головой не вертится.

фр. A bien faire nul craindre (Когда хорошо делаешь, нечего бояться).

англ. A clear conscience is a coat of mail (Чистая совесть, как кольчуга). Clear conscience is a sure card (Чистая совесть ‒ верная карта).

нем. Ehrlich währt am längsten (У честного долгий век).

Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)

уII межд.

1. (при выражении испуга, страха) ой, ух;

у, как темно́ ой (ух), як цёмна;

2. (при выражении укора) вось, от;

у, ба́ловень! вось (от) дураслі́вец!;

3. (при выражении негодования) у;

у, хулига́н! у, хуліга́н!

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

задрыжа́ць и задрыжэ́ць сов.

1. задрожа́ть; вздро́гнуть; содрогну́ться;

2. (от волнения) задрожа́ть; (начать трепетать — ещё) затрепета́ть;

з. ад стра́ху — задрожа́ть (затрепета́ть) от стра́ха;

а́ў го́лас — задрожа́л го́лос;

рука́ не ~жы́ць — рука́ не дро́гнет

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абсе́сці сов.

1. обсе́сть;

дзе́ці абсе́лі ка́зачніка — де́ти обсе́ли ска́зочника;

2. разг. (о сыпи) обмета́ть;

баля́чкі гу́бы абсе́лі — гу́бы обмета́ло;

3. (опуститься вниз) осе́сть;

снег абсе́ў — снег осе́л;

а. ад стра́ху — осе́сть от стра́ха

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пры́ступ, -пу м., в разн. знач. при́ступ;

п. бо́лю — при́ступ бо́ли;

п. стра́ху — при́ступ стра́ха;

рашу́чым ~пам узялі́ варо́жую крэ́пасць — реши́тельным при́ступом взя́ли вра́жескую кре́пость;

няма́ ~пу — (да каго) нет при́ступа (по́дступа) (к кому)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

the [ði:, ði, ðə] азначальны артыкль;

the roof of the house страха́э́тага) до́ма;

the poet Ke ats паэ́т Кітс;

the Paris of my youth Пары́ж маёй маладо́сці;

Peter the Great Пётр Вялі́кі;

the Jordans Джо́рданы, сям’я́ Джо́рданаў;

the wounded пара́неныя;

the one той са́мы;

the Welsh валі́йцы

the more the better чым больш, тым лепш;

(all) the better : He looks (all) the better. Ён выглядае яшчэ лепш;

so much the better тым лепш, тым ле́пей

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Града́ ’града (у розных знач.)’ (БРС, Шат., Касп.). З прасл. *gręda. Параўн. рус. гряда́, укр. гряда́, польск. grzęda, чэш. hřada, балг. греда́ і г. д. Прасл. *gręda (значэнні: ’бэлька, перакладзіна, мураваная сцяна, градка, мель, востраў, узвышша і да т. п.’). Роднасным лічацца літ. grindà ’дошка для падлогі і да т. п.’, лац. grunda ’дах, страха, дахавыя кроквы’, ст.-ісл. grind ’рама і г. д.’ Корань *gręd‑ мае аблаўтную форму *grǫd‑, якая прадстаўлена ў бел. груд ’узгорак, груда’, гру́да ’глыба, кавалак, камяк’, рус. гру́да, укр. гру́да́, чэш. hruda, hrud, польск. gruda, grąd і г. д. Агляд гл. у Трубачова, Эт. сл., 7, 120–122, 146–148 (з літ-рай).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Паве́ць, паве́тка ’пляцоўка пад страхой на слупах, прызначаная для хавання чаго-н. ад дажджу, непагоды; памяшканне, дзе звычайна складаюць дровы, дрывотнік’ (ТСБМ, Нас., Бяльк., Шат., Касп., КЭС, лаг., Сцяшк.), пове́ць (ТС), паве́тка (Сл. ПЗБ). Рус. дыял. пове́тьстраха, навес, хлеў, адрына’, укр. пові́тка ’хлеў, навес’. Паводле Міклашыча (387), ад веяць. Больш пераканаўчай здаецца версія Машынскага (JP, 37, 1957, 297) аб роднаснасці са слав. jata (падрабязна гл. аб гэтым вятка, ятка2) і рэканструкцыя гэтага слова як po‑(v)ětь (Гл. яшчэ Фасмер, 3, 293 і наст.). Мартынаў (Лекс. Палесся, 11) крыніцай лексемы лічыць усх.-балт. *pa‑vietas, якое суадносіцца з літ. vietà ’месца’ (усх.-літ. vietà ’хаваць’).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

дры́жыкі, -каў ед. нет

1. дрожь ж., содрога́ние ср.; (от страха) тре́пет м.;

2. (при лихорадочном состоянии) озно́б м.; позна́бливание ср.;

д. бяру́ць — в дрожь броса́ет, дрожь берёт;

д. прадава́ць — а) тру́са пра́здновать; б) дрожа́ть от хо́лода

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

перакалаці́ць сов.

1. перетрясти́;

п. ўсе я́блыні ў са́дзе — перетрясти́ все я́блони в саду́;

2. безл. ки́нуть в дрожь;

мяне́і́ла ад стра́ху — меня́ ки́нуло в дрожь от стра́ха;

3. (всё, многое или заново) перемолоти́ть, оби́ть, вы́колотить

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)