Вы́гада1 ’разлік’ (БРС, Касп., Яруш., Шат.) і выго́да ’тс’ (Шат.), укр.ви́года, рус.вы́года. Ад выгадаць ’мець прыбытак’, што да гадзіць ’пападаць, цаляць’ (гл.); параўн. рус.дыял.годи́ть ’мерыцца, цэліцца’, серб.-харв.га́ђати ’цэліцца, страляць, кідаць’ і інш.
Вы́гада2 (БРС) ’раскоша, прыемнасць’ (Касп.); ’паша’, рус. ’угодье’ (Мядзв.: «Выгадай або пашай называецца ўся прастора памешчыцкай зямлі, куды сялянам дазваляецца ганяць жывёлу, за што яны павіяны адрабляць у памешчыка пэўны час»). Гл. выгода.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
страля́цца, ‑яюся, ‑яешся, ‑яецца; незак.
1. Канчаць жыццё самагубствам пры дапамозе агнястрэльнай зброі. Цікава тут яшчэ адна акалічнасць: кожны самагубца мае нахіленне да таго ці іншага спосабу самагубства — адны страляюцца, другія вешаюцца, трэція топяцца, кідаюцца пад машыну, труцяцца, рэжуцца брытваю.Колас.
2.зкім і без дап.Уст. Быць удзельнікам дуэлі з кім‑н., выкарыстоўваючы агнястрэльную зброю. Страляцца на дуэлі.
3.Зал.дастраляць (у 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
мі́ма
1.нареч. ми́мо;
страля́ць м. — стреля́ть ми́мо;
2.предлог срод. ми́мо;
ісці́ м. до́ма — идти́ ми́мо до́ма;
◊ прапусці́ць м. вушэ́й — пропусти́ть ми́мо уше́й;
біць м. цэ́лі — бить ми́мо це́ли
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
gun
[gʌn]1.
n.
1) па́льная збро́я; гарма́та f.; вінто́ўка, стрэ́льба f.
2) Colloq. пістале́т -а m., рэвальвэ́р -а m.
3) spray gun — распыля́льнік -а m. (супро́ць машкары́)
4) стрэл (як сыгна́л або́ салю́т)
5) Brit. удзе́льнік палява́ньня
6) Sl. зло́дзей -я m., кішэ́ньнік -а m.
2.
v.i. (-nn-)
страля́ць, палява́ць са стрэ́льбай
3.
v.t., informal
страля́ць, забіва́ць або́ ра́ніць стрэ́льбай
•
- gun down
- stick to one’s guns
- gun for
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Луча́ць1 ’яднаць, злучаць, з’ядноўваць’, славін.łąčac ’тс’. У іншых слав. мовах толькі ў прэфіксальных варыянтах. Да прасл.lǫčati — ітэратыў да lǫčiti > лучы́ць1 (гл.).
1. Адлегласць. Адысці на пэўную дыстанцыю. Страляць з блізкай дыстанцыі. □ Човен рушыў з болей блізкай дыстанцыі.Колас.// Адлегласць паміж стартам і фінішам. Паўлік рвануўся ад Андрэйкавых варот дамоў з такою сілаю, што можна было падумаць, нібы ён браў старт па бегу на стометровую дыстанцыю.Краўчанка.
2. Участак адміністрацыйна-тэхнічнага падзелу чыгуначнага, шасейнага і воднага пуці. Начальнік дыстанцыі. □ Тут знаходзіцца дыстанцыя пуці, а вунь там — дыстанцыя сувязі.Васілёнак.
[Лац. distantia.]
•••
Сысці з дыстанцыігл. сысці.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паліго́н, ‑а, м.
1. Участак мясцовасці, спецыяльна абсталяваны для трэніровачнай стральбы і выпрабавання баявой тэхнікі. Артылерыйскі палігон. Танкавы палігон. □ — Сёння мы будзем страляць па наземных цэлях на палігоне, — гаворыць камандзір.«Маладосць».
2. У будаўнічай справе — адкрытая пляцоўка, на якой вырабляюцца жалезабетонныя канструкцыі і дэталі. Тут закладваюцца дзесяткі заводаў будаўнічых матэрыялаў: палігоны жалезабетонных канструкцый, магутныя растворныя вузлы..Грахоўскі.
3.Спец. Тое, што і многавугольнік (замкнуты або незамкнуты). // Замкнуты і незамкнуты многавугольнік на мясцовасці і на плане.
[Ад грэч. polý — многа і gōnia — вугал.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сядзя́чы, ‑ая, ‑ае.
1. Такі, які сядзіць. Страляць у сядзячую птушку./узнач.наз.сядзя́чы, ‑ага, м.//Разм. Пра хворага, раненага, які можа сядзець. Сядзячы ранены.// Такі, які бывае, калі сядзяць. Сядзячая поза. Заснуць у сядзячым становішчы.//Разм. Прызначаны для сядзення. Сядзячыя месцы ў вагоне.
2. Звязаны са знаходжаннем на адным месцы; маларухомы. Сядзячае жыццё. □ — Давай падсілкуемся, — запрасіў да сябе Алеся дзядзька Язэп. — Дарма, што работа ў нас сядзячая, апетыт і яна наганяе.Шахавец.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
траі́ць, траю, троіш, троіць; незак., што.
1.Разм. Дзяліць на тры часткі. Траіць бервяно.
2. Злучаць у адно з трох. Траіць ніткі. Траіць рады.
3.Спец. Тройчы пераворваць зямлю. Неяк пад восень, калі Аркадзь траіў папар у сваім калгасе, да яго на матацыкле пад’ехаў гэтакі ж малады, як і ён сам, хлопец.Сабаленка.Хто поле троіць, той хлеб кроіць.Прыказка.
4.Страляць, удараць і пад. па трох адначасова. Траіць з ружжа. Траіць на більярдзе.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
gun for
а) пача́ць агіта́цыю за ці супро́ць чаго́
б) шука́ць, стара́цца атрыма́ць
to gun for support — шука́ць падтры́мкі
в) страля́ць, палява́ць
He is out gunning for ducks — Ён пайшо́ў палява́ць на ка́чак
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)