wit [wɪt] n.
1. ро́зум;
quick wit ке́млівасць;
wit and wisdom ро́зум і му́драсць;
dull wit ту́пасць
2. дасці́пнасць
♦
be at one’s wits’ end быць збянтэ́жаным, быць у тупіку́;
collect/gather one’s wits супако́йвацца;
be scared/frightened/terrified out of one’s wits напу жа́цца да сме́рці;
live by/on one’s wits выкру́чвацца;
be out of one’s wits стра́ціць ро́зум, звар’яце́ць, з’е́хаць з глу́зду
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
umysł, ~u
м.
1. розум;
wielki umysł — светлы розум;
2. ~y мн. грамадская думка;
z ~u — знарок, назнарок, наўмысна, сумысле
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
здурне́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Разм. Страціць розум; зрабіцца дурным (у 1, 2 знач.). — Здурнеў саўсім! Як разгарачыцца, сам не помніць, што кажа. Мележ. Трапляецца і разумнаму здурнець. З нар.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
заслані́ць, -ланю́, -ло́ніш, -ло́ніць; -ло́нены; зак., каго-што.
1. Закрыць, загарадзіць сабой або чым-н.
З. святло.
З. печ.
Што табе розум засланіла? (перан., безас.; разм.).
2. перан. Адсунуць на задні план, замяніць сабой.
Гэта моцнае, радаснае пачуццё засланіла ўсе астатнія.
3. безас. Закласці.
У грудзях засланіла.
|| незак. засланя́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ана́ліз, -у, м.
1. Метад навуковага даследавання шляхам разгляду асобных састаўных частак чаго-н., уласцівасцей; проціл. сінтэз.
2. Усебаковы разбор, разгляд чаго-н.
А. новага рамана.
3. Вызначэнне саставу рэчыва.
А. крыві.
Хімічны а.
○
Аналіз матэматычны — адзін з раздзелаў вышэйшай матэматыкі.
|| прым. аналіты́чны, -ая, -ае.
А. розум (схільны да аналізу). А. метад.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
учэ́пісты, -ая, -ае.
1. Здольны чапляцца, хапацца і моцна трымацца за каго-, што-н.
Учэпістыя кіпцюры.
У. погляд (перан.).
2. перан. Які добра запамінае што-н. (пра памяць, розум).
Учэпістая памяць.
3. перан. Вельмі ўпарты, які настойліва дабіваецца сваёй мэты.
У. чалавек.
Учэпіста (прысл.) трымацца за свае погляды.
|| наз. учэ́пістасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
infantile [ˈɪnfəntaɪl] adj.
1. дзіця́чы;
infantile paralysis med. дзіця́чы пара́ліч
2. derog. інфанты́льны;
an infantile mind інфанты́льны ро́зум
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
sharpen [ˈʃɑ:pən] v.
1. вастры́ць, тачы́ць; рабі́цца во́стрым
2. абвастра́ць, узмацня́ць;
sharpen one’s wits удаскана́льваць ро́зум; напру́жваць ува́гу
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
stupefy [ˈstju:pɪfaɪ] v.
1. прытупля́ць (розум, пачуцці);
be stupified with grief аслупяне́ць ад го́ра
2. ашаламля́ць, здзіўля́ць, агало́мшваць
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
алігафрэні́я
(ад аліга- + гр. phren = розум)
прыроджанае або набытае ў раннім узросце псіхічнае недаразвіццё чалавека (параўн. дэменцыя).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)