пранудзі́цца
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
прануджу́ся |
прану́дзімся |
| 2-я ас. |
прану́дзішся |
прану́дзіцеся |
| 3-я ас. |
прану́дзіцца |
прану́дзяцца |
| Прошлы час |
| м. |
прану́дзіўся |
прану́дзіліся |
| ж. |
прану́дзілася |
| н. |
прану́дзілася |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
прану́дзіўшыся |
Іншыя варыянты:
прану́дзіцца.
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
расхля́бацца
дзеяслоў, непераходны, закончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
расхля́баюся |
расхля́баемся |
| 2-я ас. |
расхля́баешся |
расхля́баецеся |
| 3-я ас. |
расхля́баецца |
расхля́баюцца |
| Прошлы час |
| м. |
расхля́баўся |
расхля́баліся |
| ж. |
расхля́балася |
| н. |
расхля́балася |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
расхля́баўшыся |
Іншыя варыянты:
расхляба́цца.
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
рэгенерава́ць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
рэгенеру́ю |
рэгенеру́ем |
| 2-я ас. |
рэгенеру́еш |
рэгенеру́еце |
| 3-я ас. |
рэгенеру́е |
рэгенеру́юць |
| Прошлы час |
| м. |
рэгенерава́ў |
рэгенерава́лі |
| ж. |
рэгенерава́ла |
| н. |
рэгенерава́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
рэгенеру́й |
рэгенеру́йце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
рэгенерава́ўшы |
Іншыя варыянты:
рэгенеры́раваць.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
сыці́ць
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
сычу́ |
сы́цім |
| 2-я ас. |
сы́ціш |
сы́ціце |
| 3-я ас. |
сы́ціць |
сы́цяць |
| Прошлы час |
| м. |
сыці́ў |
сыці́лі |
| ж. |
сыці́ла |
| н. |
сыці́ла |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
сы́цячы |
Іншыя варыянты:
сы́ціць.
Крыніцы:
biryla1987,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
узгадні́ць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
узгадню́ |
узго́днім |
| 2-я ас. |
узго́дніш |
узго́дніце |
| 3-я ас. |
узго́дніць |
узго́дняць |
| Прошлы час |
| м. |
узгадні́ў |
узгадні́лі |
| ж. |
узгадні́ла |
| н. |
узгадні́ла |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
узгадні́ўшы |
Іншыя варыянты:
узго́дніць.
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Акто́р, акторка, акцёр, актрыса (БРС). Першыя два словы (ці варыянты) запазычаны з польскай мовы (Карскі, Белорусы, 160). У польскай з лац. actor. Трэцяе запазычана з рускай (Крукоўскі, Уплыў, 84), а ў рускай з французскай acteur у пачатку XVIII ст. Гл. Шанскі, 1, А, 68.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Сура́гі ’рагі (пацёкі на вокнах)’ (ст.-дар., Сл. ПЗБ), суру́гі ’тс’ (слуц., Сл. ПЗБ), суро́гі ’рагі поту’ (люб., Жыв. НС), сурагі́ ’сляды поту, слёз на твары’ (ЛА, 3). З літ. srúogos ’тс’ (Сл. ПЗБ, там жа). Пра іншыя варыянты тлумачэння паходжання слова гл. рага.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Ідзяннё, ідзяньнё ’страва, ежа’ (Гарэц.), едзе́нне (Вешт., 376), ядзе́нне (Шат.), рус. смал. идинье́, укр. іде́ння, іда́ння (Грынч.). Утварэнне з суф. ‑енне (‑яннё) ад асновы цяп. ч. мн. л. яд‑ дзеяслова есці (гл.). Адсюль розныя фанетычныя варыянты ў бел. гаворках. Гл. Сцяцко, Афікс. наз., 56.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
во́жыкаў
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
во́жыкаў |
во́жыкава |
во́жыкава |
во́жыкавы |
| Р. |
во́жыкавага |
во́жыкавай во́жыкавае |
во́жыкавага |
во́жыкавых |
| Д. |
во́жыкаваму |
во́жыкавай |
во́жыкаваму |
во́жыкавым |
| В. |
во́жыкаў (неадуш.) во́жыкавага (адуш.) |
во́жыкаву |
во́жыкавага |
во́жыкавы (неадуш.) во́жыкавых (адуш.) |
| Т. |
во́жыкавым |
во́жыкавай во́жыкаваю |
во́жыкавым |
во́жыкавымі |
| М. |
во́жыкавым |
во́жыкавай |
во́жыкавым |
во́жыкавых |
Іншыя варыянты:
во́жыкавы.
Крыніцы:
prym2009,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
высокабарто́вы
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
высокабарто́вы |
высокабарто́вая |
высокабарто́вае |
высокабарто́выя |
| Р. |
высокабарто́вага |
высокабарто́вай высокабарто́вае |
высокабарто́вага |
высокабарто́вых |
| Д. |
высокабарто́ваму |
высокабарто́вай |
высокабарто́ваму |
высокабарто́вым |
| В. |
высокабарто́вы (неадуш.) высокабарто́вага (адуш.) |
высокабарто́вую |
высокабарто́вае |
высокабарто́выя (неадуш.) высокабарто́вых (адуш.) |
| Т. |
высокабарто́вым |
высокабарто́вай высокабарто́ваю |
высокабарто́вым |
высокабарто́вымі |
| М. |
высокабарто́вым |
высокабарто́вай |
высокабарто́вым |
высокабарто́вых |
Іншыя варыянты:
высокабартавы́.
Крыніцы:
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)