прыго́ртваць несов.
1. (что-л. сыпучее) пригреба́ть;
2. прижима́ть (к груди́), ласка́ть;
3. перен., разг. (присваивать что-л.) загреба́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
упі́ць сов. смочь вы́пить что́-л.;
малако́ тако́е хало́днае, што не ўпіць — молоко́ тако́е холо́дное, что не смо́жешь вы́пить
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
«НА БАГАМЕ́РЗКУЮ, НА ПАГА́НУЮ ЛАЦІ́НУ...»,
«На богомерзкую, на поганую латину, которые папежи хто что в них вымыслили в их поганой вере, сказанне о том», бел. ананімны палемічны твор 16 ст. Напісаны на старабел. мове ў Супрасльскім манастыры (цяпер Польшча). Захаваўся ў некалькіх спісах. Два з іх змешчаны ў зборніках Кіева-Міхайлаўскага Залатаверхага манастыра. Упамінанне пра ўвядзенне папам Грыгорыем XIII у 1582 новага календара сведчыць пра тое, што твор напісаны пасля гэтай падзеі. Аўтар палемізуе з кнігай П.Скаргі «Пра еднасць касцёла божага» (1577). Ён пералічвае новаўвядзенні 25 рым. пап (якіх часам блытае), пры гэтым за эталон бярэ стан сучаснай яму правасл. царквы ў Рэчы Паспалітай, адзначае, што толькі ўсх. царква засталася нязменнай на працягу многіх стагоддзяў. Выступаючы супраць «паганай лаціны», аўтар абараняе культуру і мову правасл. насельніцтва Рэчы Паспалітай. У якасці крыніц выкарыстаны творы рым. аўтараў Плаціна і Грацыяна.
Літ.:
Попов А.Н. Историко-литературный обзор древнерусских полемических сочинений против латинян. М., 1875;
Карский Е.Ф. Белорусы. Т. 3, вып. 2. Старая западнорусская письменность. Пг., 1921. С. 183.
У.М.Свяжынскі.
т. 11, с. 86
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
задева́тьI несов.
1. (цепляться — за что) чапля́цца, зачапля́цца; (зацеплять — что) зачапля́ць; (касаться — чего) дакрана́цца (да чаго), кра́таць (што);
2. (трогать — кого, что) чапа́ць, крана́ць;
3. перен. (волновать) хвалява́ць, крана́ць, кра́таць; (сердить) злава́ць, гняві́ць; (оскорблять) абража́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
заде́ть сов.
1. (зацепиться — за что) зачапі́цца; (зацепить — что) зачапі́ць; (коснуться — чего, тронуть — что) зачапі́ць, крану́ць (што), дакрану́цца (да чаго);
2. (тронуть — кого) зачапі́ць, закрану́ць, крану́ць;
3. перен. (взволновать) усхвалява́ць, крану́ць; (рассердить) раззлава́ць, угняві́ць; (оскорбить) абра́зіць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
уткну́ть сов., разг.
1. (упереть во что-л.) уперці; (воткнуть) обл. уваткнуць;
2. (погрузить во что-л.) разг. уткну́ць; (спрятать во что-л.) схава́ць;
3. перен. (неподвижно устремить — глаза, взгляд) упе́рці, утаро́піць;
◊
уткну́ть нос уткну́ць (уваткну́ць) нос;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утыка́тьсяI несов., разг.
1. (ткнувшись, погружаться во что-л.) утыка́цца; (прятаться во что-л.) хава́ць (што ў што);
2. (наталкиваться на что-л.) упіра́цца;
3. перен. (сосредотачиваться на чём-л., поглощаться чем-л.) утыка́цца; см. уткну́ться.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
предприня́ть сов.
1. (начать) пача́ць, распача́ць; (взяться за что-л.) узя́цца (за што); (организовать) арганізава́ць;
2. (сделать) зрабі́ць;
что мне предприня́ть? што мне зрабі́ць?
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шара́хнуться
1. (броситься в сторону) разг. шара́хнуцца, кі́нуцца;
2. (стукнуться обо что-л.) прост. сту́кнуцца;
2. (стукнуться обо что-л.) прост. сту́кнуцца, тра́хнуцца, шара́хнуцца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адзява́ць несов.
1. (каго, што) одева́ть;
2. (у каго, у што) одева́ть, наряжа́ть (кем, во что);
3. (што ў што) перен. одева́ть (что во что и чем), наряжа́ть;
1-3 см. адзе́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)