ubogacać
незак. абагачаць, узбагачаць;
ubogacać umysł — узбагачаць розум
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
finezyjny
вытанчаны; тонкі;
finezyjny umysł — вытанчаны (тонкі) розум
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
intellect [ˈɪntəlekt] n.
1. інтэле́кт, ро́зум;
a person of superior intellect чалаве́к вялі́кага ро́зуму
2. разу́мны чалаве́к
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
superfine [ˌs(j)u:pəˈfaɪn] adj. вышэ́йшага гату́нку; ве́льмі вы́танчаны, элега́нтны;
superfine silk шоўк высо́кага гату́нку;
superfine wit вы́танчаны ро́зум
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
unformed [ˌʌnˈfɔ:md] adj.
1. яшчэ́ не сфармава́ны, няство́раны; неразвіты́;
an unformed mind неразвіты́ ро́зум
2. бясфо́рменны, амо́рфны
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
АГНАСТЫЦЫ́ЗМ (ад грэч. agnōstos недаступны пазнанню),
філасофскае вучэнне, паводле якога немагчыма пазнанне аб’ектыўнага свету, яго сутнасці і заканамернасці развіцця, дасягненне абсалютнай ісціны; крайняя форма скептыцызму. Роля навукі абмяжоўваецца толькі пазнаннем з’яў. Тэрмін уведзены ў 1863 англ. прыродазнаўцам Т.Гекслі. Ідэі агнастыцызі прасочваліся яшчэ ў ант. філасофіі (Пратагор, сафісты). Найб. паслядоўна агнастыцызм прадстаўлены ў вучэннях Д.Юма і К.Канта. Юм лічыў, што ўсё пазнанне звязана толькі з вопытам і прынцыпова не выходзіць за яго межы, а таму нельга меркаваць пра адносіны паміж вопытам і рэальнасцю. Кант абгрунтоўваў агнастыцызм увядзеннем і размежаваннем паняццяў «рэч у сабе» (недасягальная для пазнання) і «рэч для нас» (у працэсе пазнання якой утвараецца вобраз гэтай рэчы). Пазнаючы вобраз, розум імкнецца пазнаць і «рэч у сабе», але гэта яму не ўдаецца, паколькі ён валодае магчымасцямі толькі для пазнання вобраза рэчы, таму розум канчаткова заблытваецца ва ўзаемна супярэчлівых выказваннях аб прадмеце (антыноміях), якія дапускаюць пераканаўчае лагічнае абгрунтаванне. Агнастыцызм параджаецца абсалютызацыяй, празмерным адасабленнем і проціпастаўленнем тэорыі і практыкі, пазнання і рэчаіснасці, суб’екта і аб’екта пазнання. Разнавіднасцю агнастыцызму з’яўляецца іерогліфаў тэорыя, неапазітывізм, экзістэнцыялізм і інш.
М.В.Анцыповіч.
т. 1, с. 77
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
изощрённый вы́танчаны; абво́страны; разві́ты; даскана́лы; рафінава́ны;
изощрённый ум даскана́лы ро́зум;
изощрённый слух разві́ты (абво́страны) слых.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
аднабако́вы в разн. знач. односторо́нний;
а. драп — односторо́нний драп;
а. плеўры́т — односторо́нний плеври́т;
а. ро́зум — односторо́нний ум
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
о́піум, ‑у, м.
1. Тое, што і опій.
2. перан. Тое, што прытупляе розум, адурманьвае, перашкаджае правільнаму ўспрыманню рэчаіснасці. Рэлігія, як правільна вучаць бальшавікі, ёсць опіум для народа. Мележ.
[Лац. opium, з грэч. ópion — макавы сок.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
самаві́тасць, ‑і, ж.
Уласцівасць самавітага. Ва ўсёй постаці.. [спадарожніка] і ў выразе твару падкрэслівалася ўпэўненасць і самавітасць. Ракітны. Дзеці самі падпарадкоўваліся.. [Сярожу], паважаючы яго самавітасць, не па ўзросту сталы розум. Новікаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)