Нільжа́ ’нельга, няма магчымасці’ (Мал.). Гл. нельга.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пага́ны, -ая, -ае.
1. Які нельга есці з прычыны ядавітасці, нечыстаты.
П. грыб.
2. Прызначаны для смецця, нечыстот.
Паганае вядро.
3. Мярзотны, подлы чалавек.
П. чалавек.
П. настрой.
4. Злы, куслівы (пра сабаку).
5. Язычніцкі (уст.).
Паганыя ідалы.
◊
Паганыя вочы (разм.) — шкодныя вочы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ува́жыць, -жу, -жыш, -жыць; зак.
1. што. Выканаць, прызнаўшы абгрунтаваным.
У. чыю-н. просьбу.
2. каго (што). Аказаць каму-н. павагу, выканаўшы яго жаданне.
У. старога чалавека.
3. каму. Зрабіць уступку, прыняўшы пад увагу што-н.
Яму нельга не ў., ён старэйшы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
утрыма́нства, -а, н. (афіц.).
1. Знаходжанне на чыім-н. утрыманні.
Дакументы аб утрыманстве.
2. Імкненне жыць на ўсім гатовым, разлічваць на чыю-н. дапамогу, а не на свае сілы.
Нельга разлічваць на ў.
|| прым. утрыма́нскі, -ая, -ае (да 2 знач.).
Утрыманская псіхалогія.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ЛАГІЦЫ́ЗМ,
кірунак у асновах матэматыкі, у якім зыходныя паняцці матэматыкі зводзяцца да паняццяў логікі. Ідэі Л. прапанаваны Г.В.Лейбніцам. У сістэматызаваным выглядзе выкладзены Г.Фрэге ў кн. «Асноўныя законы арыфметыкі» (т. 1—2, 1893—1903). Ён прапанаваў звядзенне асноўнага для матэматыкі паняцця натуральнага ліку да аб’ёмаў паняццяў і распрацаваў лагічную сістэму, сродкамі якой можна было даказаць усе тэарэмы арыфметыкі. Дактрына Л. развіта Б.Раселам, які выявіў у сістэме Фрэге супярэчнасць («парадокс Расел», гл. Парадокс). У кн. «Прынцыпы матэматыкі» (т. 1—3, 1910—13) Расел і А.Н.Уайтхед прапанавалі т.зв. тэорыю тыпаў, у якой парадоксаў можна пазбегнуць пры дапамозе спец. іерархіі паняццяў. У далейшым К.Гёдэль паказаў, што сістэмы Л. няпоўныя, іх сродкамі можна сфармуляваць змястоўна правільныя, але не вырашальныя матэм. сцвярджэнні (сцвярджэнні, якія нельга даказаць і нельга абвергнуць). Сістэмы Л. садзейнічалі фарміраванню і ўдакладненню важнейшых логіка-матэм. ідэй, зрабілі значны ўплыў на развіццё матэматычнай логікі і навукі.
В.М.Пешкаў.
т. 9, с. 89
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
rebellious [rɪˈbeljəs] adj.
1. паўста́нцкі, мяце́жны, бунта́рскі
2. непако́рны, непако́рлівы; недысцыплінава́ны;
a rebellious teenager падле́так, яко́му не́льга даць ра́ды
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
неўнікнёны, ‑ая, ‑ае.
Якога нельга ўнікнуць; непазбежны. Гром грымеў... Неўнікнёны свой лёс Сустракаў недабіты вораг. Дзяргай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
невыраша́льны, ‑ая, ‑ае.
Які не паддаецца вырашэнню, які нельга вырашыць; вельмі складаны. Невырашальнае пытанне. Невырашальная праблема.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
до́лее нареч. даўжэ́й; (дальше) дале́й; (больше) бо́лей, больш;
нельзя́ до́лее ждать не́льга даўжэ́й (дале́й, бо́лей) чака́ць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
отлага́тельство ср. адкла́д, -ду м.;
де́ло не те́рпит отлага́тельства спра́вы адкла́дваць не́льга, спра́ва не це́рпіць адкла́ду.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)