ДЖОЎЛЬ ((Joule) Джэймс Прэскат) (24.12.1818, г. Солфард, Вялікабрытанія — 11.10.1889),
англійскі фізік, адзін з першаадкрывальнікаў закону захавання энергіі. Чл. Лонданскага каралеўскага т-ва (1850). Навук. працы па эл.-магнетызме, цеплавых з’явах і кінетычнай тэорыі газаў. Адкрыў з’яву магн. насычэння (1840); устанавіў залежнасць колькасці цеплыні, што выдзяляецца ў правадніку пры працяканні праз яго эл. току, ад сілы току і супраціўлення правадніка (1841; гл. Джоўля—Ленца закон ). Вызначыў мех. эквівалент цеплыні і даў тым самым эксперыментальны доказ захавання энергіі (1843). Разам з У.Томсанам адкрыў з’яву змянення т-ры газаў пры іх працяканні праз сітаватую перагародку (1853—54; гл. Джоўля—Томсана эфект ). Яго імем названа адзінка энергіі і работы — джоўль .
Літ. :
Голин Г.М., Филонович С.Р. Классики физической науки (с древнейших времен до начала XX в.). М. , 1989.
Дж.Джоўль .
т. 6, с. 92
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
дакумента́ цыя
(ням. Dokumentation, ад лац. dicumentum = доказ , сведчанне)
1) сукупнасць дакументаў, прысвечаных якому-н. пытанню (напр. тэхнічная д.);
2) абгрунтаванне чаго-н. пры дапамозе дакументаў (напр. дакладная д. падзей).
Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
há ndfest a ду́ жы, ма́ жны, мо́ цны;
é ine ~e Á bfuhr рашу́ чы адпо́ р;
~er Bewé is ва́ жкі до́ каз ;
~е Krití k дзелава́ я кры́ тыка
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
дакуме́ нт
(лац. documentum = доказ , сведчанне)
1) дзелавая папера, якая пацвярджае права на што-н. , служыць доказам чаго-н. ;
2) пасведчанне асобы (пашпарт і інш. );
3) пісьмовы акт, твор, грамата, малюнак, здымак, які мае значэнне гістарычнага сведчання (архіўныя дакументы).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
invalid 2 [ɪnˈvælɪd] adj.
1. няслу́ шны, неабгрунтава́ ны (доказ , патрабаванне і да т.п. ) an invalid argument беспадста́ ўны аргуме́ нт
2. несапра́ ўдны; які́ не ма́ е зако́ ннай сі́ лы (дакумент, дагавор і да т.п. );
The marriage was declared invalid. Шлюб быў прызнаны несапраўдным.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
tortuous [ˈtɔ:tʃuəs] adj. fml
1. зві́ лісты; заві́ лісты, пакруча́ сты;
a tortuous maze заблы́ таны лабіры́ нт;
tortuous style мудраге́ лісты сты́ ль
2. derog. невыра́ зны, няпэ́ ўны, няшчы́ ры (пра логіку, доказ і да т.п. );
a tortuous argument крываду́ шны аргуме́ нт;
a tortuous politician хлуслі́ вы палітыка́ н
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
evidence
[ˈevɪdəns]
1.
n.
1) знак -у m. ; до́ вад -у m.
2) Law
а) до́ каз -у m. , сьве́ дчаньне n.
б) сьве́ дка -і m. & f.
2.
v.t.
1) я́ сна пака́ зваць, быць до́ вадам, даво́ дзіць
2) падтрыма́ ць сьве́ дчаньнем
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
маты́ ў
(фр. motif, ад с.-лац. motivum = рухомае)
1) асноўная прычына, падстава да якога-н. дзеяння, а таксама доказ у карысць чаго-н. (напр. м. учынку);
2) прасцейшая адзінка сюжэтнага развіцця літаратурнага твора, тэма твора мастацтва;
3) мелодыя, напеў; найгрыш.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
tangible
[ˈtændʒəbəl]
1.
adj.
1) які́ мо́ жна абма́ цаць, успрыня́ ць до́ тыкам
2) рэа́ льны; факты́ чны; відаво́ чны, выра́ зны
tangible evidence — відаво́ чны до́ каз
3) матэрыя́ льны, ная́ ўны
Real estate is tangible property — Нерухо́ мая маёмасьць
2.
ная́ ўная ўла́ снасьць
3.
n.
матэрыя́ льныя ва́ ртасьці
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
witness 1 [ˈwɪtnəs] n.
1. све́ дка; відаво́ чца;
a witness for the defence/prosecution све́ дка абаро́ ны/абвінава́ чвання
2. law све́ дчанне; паказа́ нне све́ дкі;
give witness све́ дчыць
3. прыме́ та, до́ каз , пацвярджэ́ нне
♦
bear witness to smth. пацвярджа́ ць што-н. ;
call to witness выкліка́ ць за све́ дку
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)