пазни́к
1. плотн. пазаві́к, -ка́ м.;
2. бот. жаўтакру́г, -гу м.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рота́нг бот. рата́нг, -га и (о древесине и собир.) -гу м.;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
форшла́г
1. мор. фаршла́г, -га м.;
2. муз. фаршла́г, -гу м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сыць, ‑і, ж.
Сытасць. Вось паказалася .. хартовая галава: морда ў крыві, вочы заплылі хіжаю сыццю і ў зубах штось тырчыць... Гарэцкі. [Якаў:] — Гу... Не заўсёды ж і дрэнна жыць, бог дасць і лепш пажывём, у багацці, у сыці, а?.. Галавач.
•••
Да сыці — уволю, удосталь. Наесціся да сыці. Нацешыцца да сыці.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
праця́г, -гу м.
1. (действие) продолже́ние ср.;
п. пача́тай рабо́ты — продолже́ние на́чатой рабо́ты;
2. (часть чего-л. продолженного) продолже́ние ср.;
п. бу́дзе — продолже́ние сле́дует;
3. протяже́ние ср.;
на ўсі́м ~гу праспе́кта — на всём протяже́нии проспе́кта;
◊ на ~гу — (чаго) на протяже́нии (чего)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ночно́е ср., сущ. начле́г, -гу м.;
пое́хать в ночно́е пае́хаць на начле́г;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прида́ное ср.
1. паса́г, -гу м.;
2. (комплект белья) прыда́нае, -нага ср.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
МА́СЛЕНІЧНЫЯ ПЕ́СНІ, масленіцы, масленкі,
жанр каляндарна-земляробчага фальклору. Пашыраны ва ўсіх еўрап. народаў. Паводле сезоннай прымеркаванасці адносяцца да веснавых песень: завяршаюць зімовы і пачынаюць веснавы песенны цыкл. У розных народаў існуюць у розных версіях адпаведна веснавому ці зімоваму характару святкавання: пераважна веснавой (бел.-ўкр.), па-зімоваму карнавальнай (паўд.-славянскай), мяшанай (рускай). Веснавыя версіі змыкаюцца з гуканнямі вясны, зімовыя з праводзінамі зімы. У бел. каляндарна-песенным фальклоры М.п. ўваходзяць у веснавы цыкл (спяваюцца «як на вясну пацягне»). Пашыраны пераважна на Падняпроўі і Паазер’і. Тыповы сюжэт М.п. — «масленіца-ласуха» (пасля якой настае вял. пост) і «масленіца-падманка» («казалі, масленкі сем нядзель // ажно тыя масленкі — адзін дзень. // Адна нядзелька — і тая караценька»). Многія сюжэты пераклікаюцца з веснавымі карагодамі (жарт. проціпастаўленне адносін да нялюбага старога і мілага «роўніцы»). Для раёнаў цэнтр. Паазер’я найб. характэрны М.п., што спяваліся ў час гушкання на арэлях. Іх напевы спалучаюць у сабе інтанацыі веснавых гуканняў са свабодным рытмам «гушкальнага размаху». Тыповыя прыпевы — «гу-та-та», «гу-ля-лё» або «масленіца, масленіца». На Падняпроўі М.п. нярэдка маюць аднолькавыя тыпавыя напевы з веснавымі гуканнямі. У паўн. раёнах Віцебшчыны М.п., як і само святкаванне, набліжаюцца да рус. варыянтаў «праводзін зімы». Для зах. рэгіёна спецыфічныя М.п. з тыпалагічна акрэсленымі напевамі не ўласцівы і іх замяняюць умоўна прымеркаваныя да гэтага часу лірычныя і апавядальныя песні (т.зв. «запусныя»), якія не нясуць рытуальнай функцыі і выконваюцца ў «бяседзе» («у час гасцявання»).
Публ.:
Мажэйка З.Я. Песні беларускага Паазер’я. Мн., 1981;
Мажэйка З.Я., Варфаламеева Т.Б. Песні беларускага Падняпроўя. Мн., 1999.
Літ.:
Земцовский И.И. Мелодика календарных песен. Л., 1975;
Можейко З.Я. Календарно-песенная культура Белоруссии. Мн., 1985;
Пашина О.А. Календарно-песенный цикл у восточных славян. М., 1998.
З.Я.Мажэйка.
т. 10, с. 188
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Абу́рыцца ’абваліцца’ (Арх. ГУ). Гл. бурыць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Агапа́ць ’скакаць’ (Арх. ГУ) да гоп (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)