артыкул або нататка з выпадку смерці каго-небудзь, спосаб ушанавання памяці нябожчыка. Змяшчае асн. факты біяграфіі, прац. здабыткаў, адзначае заслугі памерлага перад грамадствам. У розных Н. выступаюць на першы план розныя грані жыцця і дзейнасці, духоўнага аблічча нябожчыка. Да Н. паводле жанру прымыкаюць вершы, напісаныя з выпадку смерці блізкіх аўтару людзей: «Над магілай друга» Я.Коласа (на смерць Я.Купалы), «Памяці Б.В.Платонава» Г.Бураўкіна, «Смугою зажурыліся палі» С.Грахоўскага (на смерць І.Мележа).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
паміна́льнік, ‑а, м.
Сшытак або кніжка са спісам для памінання ў царкве. //Разм.жарт. Наогул кніжка для запісаў чаго‑н. для памяці.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сце́рціся (пра напісанае) sich verwíschen; únleserlich wérden;
сце́рціся ў па́мяці aus dem Gedächtnis verschwínden
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
engrave
[ɪnˈgreɪv]1.
v.t.
выраза́ць (на дрэ́ве, мэта́ле, шкле), гравірава́ць
2.
v.i. (on)
застава́цца, захо́ўвацца ў па́мяці
His mother’s face was engraved on his memory — Ма́тчын твар захава́ўся ў яго́най па́мяці
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
retain[rɪˈteɪn]v.fml
1. утры́мліваць; захо́ўваць;
retain independence утры́мліваць незале́жнасць
2. захо́ўваць у па́мяці
3.law найма́ць (адваката)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
АМНЕЗІ́Я (ад а... + грэч. mnesis успамін),
адсутнасць успамінаў, аслабленне памяці. Нармальная амнезія ў першыя 3 гады жыцця дзіцяці абумоўліваецца недаразвіццём кары галаўнога мозга, паталагічная амнезія бывае пры псіх. хваробах, траўмах галавы, атручэннях і парушэннях свядомасці. Пры частковай амнезіі з памяці выпадаюць некат. віды і ўяўленні, пры рэтраграднай — падзеі пэўнага часу (гадзіны, дні, месяцы), якія папярэднічалі хваробе. Пры антэраграднай амнезіі забываюцца падзеі, што адбыліся пасля хваробы ці вострага парушэння свядомасці, а пры амнезіі, якая прагрэсіруе, забываецца найперш тое, што было нядаўна.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
О́ПАЛЬ,
вёска ў Іванаўскім р-не Брэсцкай вобл. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 28 км на ПнЗ ад г. Іванава, 145 км ад Брэста, 31 км ад чыг. ст. Янаў-Палескі. 785 ж., 350 двароў (2000). Сярэдняя школа, Дом культуры, б-ка, амбулаторыя, аддз. сувязі. Магіла ахвяр фашызму. Курган Памяці на ўшанаванне памяці землякоў, якія загінулі ў Вял.Айч. вайну. Помнік архітэктуры — Опальская царква Параскевы Пятніцы. Каля вёскі археал. помнік Опаль. У вёсцы ў час рэв. выступлення сялян адбыўся Опальскі расстрэл 1905.