Крывя́нка ’каўбаса з крыві’. Гл. крываўка 1 (Жыв. сл., Сцяшк., Шатал., Ян.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
расква́сіць, -ква́шу, -ква́сіш, -ква́сіць; -ква́шаны; зак., што (разм.).
1. Размачыць, зрабіць гразкім.
Дарогу расквасіла (безас.), не праехаць.
2. Разбіць да крыві (нос, твар).
Р. нос.
|| незак. расква́шваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ГЛІКЕМІ́Я (ад грэч. glykys салодкі + haima кроў),
наяўнасць цукру ў крыві. Пры некаторых хваробах колькасць цукру ў крыві можа павышацца (гіперглікемія) ці паніжацца (гіпаглікемія).
т. 5, с. 295
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КРОВАПУСКА́ННЕ,
выдаленне пэўнай колькасці крыві (200—400 мл) з крывянога рэчышча ў лек. мэтах. Робяць пры цяжкіх гіпертанічных крызах (зніжае крывяны ціск), сардэчнай недастатковасці (зніжае прыток крыві да сэрца), ацёку лёгкіх, некат. хваробах крыві, урэміі, атручэннях, таксікозах цяжарнасці і інш. Робяць пракол ці разрэз вены (радзей артэрыі) або з дапамогай п’явак.
А.У.Чантурыя.
т. 8, с. 474
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГЕМАФІЛІ́Я (ад гема... + ...філія),
хвароба, выражаная ў схільнасці да крывацёку ад спадчыннага паніжэння згусання крыві. У хворых на гемафілію можа быць нястача тромбапласціну — антыгемафільнага глабуліну, VIII фактару згусання крыві (гемафілія A), плазмавага кампанента тромбапласціну — IX фактару (гемафілія B), X фактару згусання крыві (гемафілія C). Найчасцей бывае гемафілія A і B; хварэюць толькі мужчыны. Адрозніваюць цяжкую, сярэднюю і лёгкую формы гемафіліі. Цяжкая форма хваробы праяўляецца пры нараджэнні дзіцяці, лёгкая — пры траўмах, хірург. аперацыях. Пры гемафіліі працэс згусання крыві вельмі запаволены, пашкоджанне нават дробнага крывяноснага сасуда выклікае працяглы крывацёк. Бывае кровазліццё ў мышцы, суставы, крывацёк са слізістых, нырак, страўнікава-кішачнага тракту і інш. Лячэнне: пераліванне крыві, антыгемафільнай плазмы і спец. прэпаратаў.
т. 5, с. 148
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
кровапуска́нне, ‑я, н.
Спусканне з арганізма пэўнай колькасці крыві з лячэбнай мэтай.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
крывацёк, ‑у, м.
Выцяканне крыві з крывяносных сасудаў. Спыніць крывацёк. Артэрыяльны крывацёк.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
крывятво́рны, ‑ая, ‑ае.
Звязаны з утварэннем крыві і крывяных цельцаў. Крывятворны орган.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
лейко́з, ‑у, м.
Захворванне крыві, пры якім рэзка павялічваецца колькасць лейкацытаў; белакроўе.
[Ад грэч. leukos — белы.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
серало́гія, ‑і, ж.
Спец. Вучэнне аб уласцівасцях сывараткі крыві жывёл і людзей.
[Ад лац. serum — сываратка і грэч. logos — вучэнне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)