сто́пка 1, ‑і, ДМ ‑пцы; Р мн. ‑пак; ж.
Невялікая шклянка для віна. І наліў паўнютку стопку: — Стукні, друг, і... не дышы. Бялевіч. // Колькасць віна, гарэлкі і пад., якая ўмяшчаецца ў такую шклянку. Цяпер Герасім Іванавіч куляе стопку без лішніх слоў і, рукавом уцершы вусны, пачынае навейшы рэпертуар, дзе на першым месцы таксама вайсковыя маршы. Карамазаў. Сядзім удваіх за столікам. У нас нават па стопцы чырвонага віна. Васілевіч.
сто́пка 2, ‑і, ДМ ‑пцы; Р мн. ‑пак; ж.
Тое, што і варыўня. Старая перабірала бульбу ў стопцы. Броўка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Aes debitorem leve, grave inimicum facit
Невялікі доўг робіць даўжніком, а вялікі ‒ ворагам.
Небольшой долг делает должником, а большой ‒ врагом.
бел. Калі хочаш пасварыцца, дык пазыч грошай. Хочаш прыяцеля страціць, а ворага нажыць ‒ грошы пазыч. Не пазычай, то не будзеш мець ворагаў.
рус. В долг давать ‒ дружбу терять. Хочешь врага нажить ‒ займи денег. При одалживании ‒ друг, при отдаче ‒ враг.
фр. Amis au prêter, ennemi(s) au rendre (При одалживании ‒ друг, при отдаче ‒ враг).
англ. He that goes borrowing, goes sorrowing (Кто идёт занимать, идёт путём беды).
нем. Borgen macht Sorgen (Долг доставляет заботы). Leihen macht Freundschaft, Mahnen Feindschaft (Одалживание создаёт дружбу, напоминание ‒ вражду).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
подстрека́ть несов.
1. падбухто́рваць;
подстрека́ть друг дру́га падбухто́рваць адзі́н аднаго́;
подстрека́ть к войне́ падбухто́рваць да вайны́;
2. (возбуждать) узбуджа́ць, узніма́ць; (подзадоривать) падахво́чваць;
подстрека́ть чьё-л. любопы́тство узбуджа́ць (узніма́ць) чыю́-не́будзь ціка́васць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сябар, таварыш, друг, прыяцель, брат / па рабоце, прафесіі: калега; сябрук, дружбак, дружака, камрад (разм.); саюзнік, пабрацім (перан.) □ свой чалавек, наш чалавек
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
случи́тьсяI сов.
1. зда́рыцца, вы́пасці;
2. (встретиться) тра́піцца, нада́рыцца; (прийтись) даве́сціся; (оказаться) тра́піцца; (быть, иметься) быць;
случи́лся здесь друг тра́піўся тут ся́бар;
случи́лось заночева́ть в по́ле давяло́ся (вы́пала) заначава́ць у по́лі.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
разміна́цца I несов.
1. (не встречаться) расходи́ться, разъезжа́ться;
2. (не зацеплять друг друга) разъезжа́ться, расходи́ться
разміна́цца II несов.
1. (становиться мягким) размина́ться;
2. разг. размина́ться, промина́ться;
3. страд. размина́ться; промина́ться; см. разміна́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Qui comes est stulti, sibi saepe fit ipse labori
Хто з’яўляецца сябрам дурня, той часта сам сабе шкодзіць.
Кто является приятелем глупца, тот часто сам себе вредит.
бел. Розуму не набярэшся, калі з дурнем павядзешся. 3 дурнем займіся, то і сам дурнем застанешся.
рус. Свяжись с дураком, сам дурак будешь. С дураком по неволе согрешишь. Не бойся врага умного, бойся друга глупого. Дурак, кто с дураком свяжется. От дурака добра не жди.
фр. Sot ami c’est un ennemi (Глупый друг ‒ это враг).
англ. One fool makes many (Один дурак плодит многих).
нем. Ein beschränkter Freund macht einem mehr Verdruß als ein kluger Feind (Ограниченный друг доставляет другому больше неприятностей, чем умный враг).
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
дарагі́
1. дорого́й; драгоце́нный; дорогосто́ящий; бесце́нный;
2. перен. дорого́й, драгоце́нный;
д. час — дорого́е (драгоце́нное) вре́мя;
3. (близкий) дорого́й;
д. друг — дорого́й друг;
4. (в обращении) дорого́й;
~гі́я тава́рышы — дороги́е това́рищи;
5. в знач. сущ. (в обращении) дорого́й; прия́тель;
◊ з ~го́й душо́й — всей душо́й; с ра́достью; раду́шно; от всей души́;
~го́й цано́й — дорого́й цено́й;
малы́ залатні́к, ды д. — посл. мал золотни́к, да до́рог;
~га́я лы́жка к абе́ду — посл. дорога́ ло́жка к обе́ду
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сябро́ўка, ‑і, ДМ ‑роўцы; Р мн. ‑ровак; ж.
Дзяўчынка, дзяўчына або жанчына, якая сябруе з кім‑н. [Пятро:] — Сёння скардзілася мне [Вольга], што вы [Лена] хоць і сяброўка ёй, але робіце нешта такое не па-сяброўску. Што вы не падзялілі? Ваданосаў. Дзяўчаты былі сяброўкамі, хаця вучыліся па розных факультэтах і не былі падобны адна на адну сваімі характарамі. Шахавец. Абкружыў яе [Кацярыну] жаданы круг сябровак дарагіх... Броўка. / у перан. ужыв. Золь асенняя, туман. Шэпчуць жоўклыя лісты. Ноч — сяброўка партызан, Друг іх верны — лес густы. Крапіва. // Пра каханую жанчыну. Каханнем першым І шчырым, і непаўторным Цябе я, сяброўка, кахаў. Панчанка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
налыга́ць сов.
1. наниза́ть;
н. мані́сту тытуню́ — наниза́ть ни́зку табаку́;
2. (верёвкой, своркой) привяза́ть, навяза́ть; (друг к другу — многих) связа́ть вме́сте;
н. ко́ней — связа́ть вме́сте лошаде́й;
3. (при помощи петли — многих) налови́ть, заарка́нить
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)