Verbum

анлайнавы слоўнік

ЛІДА́Р (англ. Lidar скарачэнне ад Light detection and ranging выяўленне і вызначэнне далёкасці пры дапамозе святла),

аптычны лакатар для дыстанцыйнага зандзіравання паветраных і водных асяроддзяў. Мае крыніцу аптычнага выпрамянення (лазер), тэлескоп з фотапрыёмнікам, сістэму рэгістрацыі і апрацоўкі вынікаў зандзіравання, устройствы кіравання і адлюстравання інфармацыі, блок сілкавання. Дзеянне Л. заснавана на прынцыпе дзеяння радыёлакацыйнай станцыі. Бываюць стацыянарныя і перасоўныя. Гл. таксама Лазернае зандзіраванне.

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

НЕ́ПЕР, Нейпір (Napier) Джон (1550, Мерчыстан-Касл, каля г. Эдынбург, Вялікабрытанія — 4.4.1617), шатландскі матэматык, вынаходнік лагарыфмаў. Вучыўся ў Эдынбургскім ун-це. У працах «Пабудаванне цудоўнай табліцы лагарыфмаў» (апубл. 1619) і «Апісанне цудоўнай табліцы лагарыфмаў» (1614) даў вызначэнне лагарыфмаў, растлумачыў іх уласцівасці і выкарыстанне, выклаў тэорыю лагарыфмаў і выказаў ідэю дзесятковых лагарыфмаў.

Літ.:

Гутер Р.С., Полунов Ю.Л. Джон Непер. 1550—1617. М., 1980.

т. 11, с. 288

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

грануламе́трыя

(ад гранула + -метрыя)

вызначэнне працэнтнай колькасці розных па велічыні зерняў у горных пародах, грунтах і штучных матэрыялах.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

радыёлака́цыя

(ад радыё- + лакацыя)

выяўленне і вызначэнне месцазнаходжання розных аб’ектаў (напр. самалётаў, караблёў) па адбітых ад іх радыёхвалях.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

эпікры́з

(гр. epikrisis = вызначэнне)

заключэнне ўрача ў гісторыі хваробы, якое тлумачыць прычыны хваробы, яе праходжанне, лячэнне і зыход.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

дэндраме́трыя

(ад дэндра- + -метрыя)

частка лясной таксацыі, вызначэнне запасу драўніны ў лясах, аб’ёму лесаматэрыялаў, якія нарыхтоўваюцца, якасная ацэнка лесу.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

рада́р

(англ. radar, ад radio detection and ranging = выяўленне і вызначэнне адлегласці пры дапамозе радыё)

тое, што і радыёлакатар.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

КАСІ́НІ (Cassini) Джавані Даменіка

(Жан Дамінік) (8.6.1625, Перынальда, каля г. Ніца, Францыя — 14.9.1712),

французскі астраном італьян. паходжання. Чл. Парыжскай АН (1669), першы дырэктар Парыжскай астр. абсерваторыі (з 1669). Адкрыў вярчэнне Юпітэра і Марса (1665—66), 4 спадарожнікі Сатурна (1671—84). Выявіў цёмны прамежак у кольцах Сатурна (т.зв. дзяленне, або шчыліна К.), даследаваў лібрацыю Месяца, даў першае надзейнае вызначэнне паралакса Сонца. Імем К. названа аўтам. міжпланетная станцыя.

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАШЫ́ ІНТЭГРА́Л,

1) вызначаны інтэграл ад неперарыўнай функцыі адной рэчаіснай пераменнай; асобны выпадак Рымана інтэграла. Вызначэнне дадзена А.Кашы ў 1831.

2) Інтэграл з ядром Кашы $\frac{1}{2 π (s - z)}$ , які выражае значэнні рэгулярнай аналітычнай функцыі 𝑓(z) унутры зададзенага замкнёнага контуру праз яе значэнні на гэтым контуры. Разглядаўся Кашы ў 1831. Абагульненні на выпадак інтэгравання неаналітычных функцый уздоўж не замкнёных контураў наз. інтэграламі тыпу Кашы.

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Umgrénzung f -, -en

1) устанаўле́нне ме́жаў, (дакла́днае) вызначэ́нне, устанаўле́нне (паўнамоцтваў)

2) абры́сы, ко́нтур

3) тэх. габары́т

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)