КО́ЛЬКАСЦЬ ЦЕПЛАТЫ́, цеплата,
фізічная велічыня, якая вызначаецца той часткай унутр. энергіі, што атрымлівае (аддае) цела (фіз. сістэма) у працэсе цеплаабмену без выканання мех. работы. К.ц. — функцыя працэсу змены стану цела, элементарная К.ц. δ Q = CndT, дзе Cn — цеплаёмістасць цела ў канкрэтным працэсе, dT — малая змена т-ры цела. Адзінка К.ц. ў СІ — джоўль. Гл. таксама Першы закон тэрмадынамікі.
т. 8, с. 393
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КУ́АПІО (Kuopio),
горад у цэнтральнай Фінляндыі. Адм. ц. ляні Куапіо. Засн. ў 1776. Каля 85 тыс. ж. (1995). Чыг. станцыя, вузел аўтадарог, порт на воз. Калавесі (Сайменская сістэма азёр). Аэрапорт. Прам-сць: дрэваапр., хім., маш.-буд.; харчовая. Ун-т. Арх. помнікі 19 ст., у т. л. будынкі касцёла (1815) і ліцэя (1825). Цэнтр турызму і зімовых відаў спорту.
т. 8, с. 545
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛІ́ЧБАВАЕ РАДЫЁВЯШЧА́ННЕ,
тэхналогія гукавога вяшчання, у якой кадзіраванне, ушчыльненне, перадача, прыём, фарміраванне праграм і інш. працэсы выконваюцца над лічбавымі гукавымі сігналамі. Найб. пашырана сістэма Л.р. паводле стандарту DAB (Digital Audio Broadcasting лічбавае гукавое вяшчанне), якая забяспечвае высакаякаснае многапраграмнае (да 6 стэрэапраграм па адным радыёканале) наземнае і спадарожнікавае вяшчанне разам з дадатковай інфармацыяй, напр., відарысамі электронных картаў, газет, фатаграфій.
А.П.Ткачэнка.
т. 9, с. 327
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛІ́ЯРД, Лаярд (Liard),
рака ў Канадзе, левы прыток р. Макензі. Даўж. 1215 км, пл. басейна 276 тыс. км². Пачынаецца ў гарах Пелі (сістэма Скалістых гор), у верхнім цячэнні парожыстая. Гал. прытокі: Форт-Нельсан, Саўт-Нахані. Сярэдні расход вады 2500 м³/с. Ледастаў ад кастр. да мая. Суднаходная ад г. Форт-Ліярд. У вусці — г. Форт-Сімпсан.
т. 9, с. 331
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
перыяды́чны
1. (закономерно повторяющийся) периоди́ческий, периоди́чный;
~ныя з’я́вы — периоди́ческие (периоди́чные) явле́ния;
2. в др. знач. периоди́ческий;
~нае выда́нне — периоди́ческое изда́ние;
○ п. дроб — мат. периоди́ческая дробь;
~ная сістэ́ма элеме́нтаў — хим. периоди́ческая систе́ма элеме́нтов
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цэнтра́льны в разн. знач. центра́льный;
~ная ву́ліца — центра́льная у́лица;
ц. камітэ́т — центра́льный комите́т;
~нае пыта́нне — центра́льный вопро́с;
ц. банк — центра́льный банк;
○ ~ная нерво́вая сістэ́ма — центра́льная не́рвная систе́ма;
~ная сіме́трыя — мат. центра́льная симметри́я
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
education [ˌedʒʊˈkeɪʃn] n.
1. адука́цыя; навуча́нне, выхава́нне;
primary/secondary/higher education пачатко́вая/сярэ́дняя/вышэ́йшая адука́цыя;
compulsory education абавязко́вая адука́цыя;
the state education system дзяржа́ўная сістэ́ма адука́цыі;
a man of little education малаадукава́ны чалаве́к;
get/receive an education атрыма́ць адука́цыю
2. Education мето́дыка навуча́ння
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
szkolnictwo
szkolnictw|o
н. школа; школьная справа; сістэма адукацыі;
~o średnie — сярэдняя школа;
~o wyższe — вышэйшая школа;
reforma ~a — школьная рэформа
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
васалітэ́т
(фр. vassalité, ад лац. vassus = слуга)
сістэма асабістай залежнасці адных феадалаў (васалаў) ад іншых (сеньёраў або сюзерэнаў) у сярэдневяковай Зах. Еўропе.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
граф2
(гр. grapho = пішу)
матэматычная сістэма аб’ектаў і сувязей, якія спалучаюць пэўныя пары гэтых аб’ектаў, а таксама графічнае адлюстраванне гэтай сукупнасці.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)