пато́ля, -і, ж.
1. Спачувальныя адносіны да слабейшых, спагада.
Адчуваць патолю з боку каго-н.
2. Патуранне, патаканне.
Не даваць патолі сыну.
3. Задаволенасць, супакоенасць.
Гэта паездка прынесла мне патолю.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
чмуры́ць, чмуру́, чму́рыш, чму́рыць; незак. (разм.).
1. каго-што. Адурманьваць, тлуміць.
Не чмуры мне галавы.
2. каго. Ашукваць, абдурваць, збіваць з толку каго-н.
|| зак. ачмуры́ць, -уру́, -у́рыш, -у́рыць; -у́раны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Аво́хці ’гора мне’ (БРС, Янк. БП, Нас., Бяльк., Гарэц.) да а(в)ох ці выклічнікавага паходжання.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
надаку́чыць сов.
1. (сделаться неприятным) надое́сть, прие́сться;
2. надое́сть, наску́чить;
~чыў ён мне сваі́мі про́сьбамі — надое́л (наску́чил) он мне свои́ми про́сьбами
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чаму́сьці нареч. почему́-то, отчего́-то; заче́м-то; что́-то;
ч. мне не спі́цца — почему́-то (что́-то) мне не спи́тся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сродни́ нареч., в знач. сказ., разг. / быть сродни́ кому́-л. быць раднёй (блі́зкім) каму́-не́будзь;
он мне сродни́ ён мне радня́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
«ЖАНІ́ЦЬБА ЦЯРЭ́ШКІ»,
традыцыйнае гульнявое прадстаўленне «вяселля для ўсіх», прымеркаванае да Каляд. Паводле характару адпавядае карнавалізавана-гульнявым звычаям (з абрадавым травесці), уласцівым культуры многіх еўрап. народаў. Пашырана на Бел. Паазер’і. Адлюстроўвае настрой калядных святкаванняў як «крывых вечароў» (з амбівалентнасцю дзеянняў «шыварат-навыварат»). Уключае некалькі этапаў: выбар са старэйшых удзельнікаў «бацькі» і «маці», якія потым «дабіраюць» і «жэняць» пары, «прыпяваюць» іх адзін да аднаго («Ай, роўная парачка — ім гарэлкі чарачка») і «скручваюць» у танцы (часцей «Лявоніха»); пачарговае «пералоўліванне» «маладых», агульнае застолле з песнямі і танцамі. Скразным элементам, які цэментуе ўсю гульню, з’яўляюцца рытуальныя «цярэшкінскія песні» з адметнай тыповай рытмаформулай. Разнастайныя тэксты «Ж.Ц.» амбівалентна пераафарбоўваюць драматызм сапраўднага вяселля ў гумарыстычным (часам гратэскавым) плане («Дзед бабу — чабок на дно, а мне, дзед, і тут ладно»). Умоўнасць «несапраўднага» гульнявога вяселля адзначана і ў «цярэшкінскіх песнях» («Мне з табой не век векаваць — адну ночаньку пагуляць»).
Літ.:
Жаніцьба Цярэшкі. Мн., 1993.
З.Я.Мажэйка.
т. 6, с. 422
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
выго́дны, -ая, -ае.
1. Добра прыстасаваны для зручнага карыстання, цалкам прыдатны.
Выгодная канапа.
Мне тут выгодна (безас.; у знач. вык.). Выгодна (прысл.) будзе ехаць.
2. Прывольны.
Выгодныя мясціны.
|| наз. выго́днасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
снягу́рка, -і, ДМ -рцы, мн. -і, -рак, ж.
1. У народных казках: дзяўчына са снегу, якая растала ўвесну.
2. мн. Канькі з моцна закругленымі насамі.
Бацька прывёз мне з горада снягуркі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прыглядзе́цца сов.
1. присмотре́ться, пригляде́ться; всмотре́ться, вгляде́ться;
2. (привыкнуть) присмотре́ться, пригляде́ться;
3. (надоесть) пригляде́ться;
усё мне тут ~дзе́лася — всё мне здесь пригляде́лось
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)