зварухну́цца сов.
1. шевельну́ться; (о траве, листве и т.п.) шелохну́ться;
2. (сделать быстрое движение) дро́гнуть; колебну́ться;
у яго́ ~ну́ліся бро́вы — у него́ дро́гнули бро́ви;
фіра́нка ~ну́лася — занаве́ска колебну́лась
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ускалыхну́ць сов.
1. (колебнуть) всколыхну́ть;
ве́цер ~ну́ў лі́сце — ве́тер всколыхну́л листву́;
2. перен. (привести в волнение, движение) всколыхну́ть, взволнова́ть;
гэ́тыя чу́ткі ўскалыхну́лі сяло́ — э́ти слу́хи всколыхну́ли (взволнова́ли) село́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
усхвалява́ць сов.
1. (привести в колебательное движение) взволнова́ть;
ве́цер ~ва́ў жы́та — ве́тер взволнова́л рожь;
2. (вызвать волнение) взволнова́ть; возбуди́ть; (вызвать смятение — ещё) смути́ть;
у. нато́ўп — взволнова́ть (возбуди́ть) толпу́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ПАРТЫЗА́НСКІ РУХ у Заходняй Беларусі,
адна з форм нац.-вызв. барацьбы працоўных супраць акупац. рэжыму і нац. ўціску на анексіраваных бел. землях, якія адышлі да Польшчы паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921. Найб. яго ўздым у 1921—25. Сац. склад партыз. атрадаў: сяляне, бежанцы-чырвонаармейцы, вясковая інтэлігенцыя, рамеснікі. Там, дзе партыз. рухам кіравалі камуністы (Палессе, Навагрудчына, Віленшчына), ён меў класавы, антыпамешчыцкі характар, быў больш арганізаваны. Кіраўнікі: К.П.Арлоўскі, С.А.Ваўпшасаў, В.З.Корж, А.М.Рабцэвіч і інш. Асобныя партыз. кіраўнікі карысталіся крыптанімам атамана Мухі-Міхальскага. У раёне Белавежскай пушчы дзейнічала партыз. злучэнне Г.Шыманюка (паводле некат. звестак левы эсэр), якое выдавала газ. «Беларускі партызан»; на Гродзеншчыне атрады — Разумовіча. Агульнае кіраўніцтва гэтымі фарміраваннямі ажыццяўляў ЦК Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў з Коўна. У 1922 праведзена 878, у 1923—503 партыз. аперацыі. У сувязі з ростам партыз. руху ў асобных паветах Зах. Беларусі польскімі ўладамі ў 1923—24 абвешчана асаднае становішча, уводзіліся надзвычайныя ваенна-палявыя суды. III канферэнцыя КПЗБ (студз. 1926) прыняла рашэнне пра спыненне партыз. руху. У 1930-я г. ў Навагрудскім. і Палескім ваяв. адбыліся ўзбр. выступленні сялян, якія не набылі размаху. У сувязі з уступленнем Чырв. Арміі ў Зах. Беларусь у вер. 1939 П.р. месцамі праявіўся ў Гродзенскім, Драгічынскім, Пінскім пав.
Літ.:
Сорокин А.А. Освободительное и революционное крестьянское движение в Западной Белоруссии (1920—1939 гг.). Мн., 1970;
Ладысеў У. Шлях да свабоды: З гісторыі рэв.-вызв. руху ў Заходняй Беларусі ў 1919—1939 гг. Мн., 1978.
У.Ф.Ладысеў.
т. 12, с. 134
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
остана́вливать несов.
1. (прекращать движение) спыня́ць, затры́мліваць;
2. (сдерживать, запрещать что-л.) спыня́ць, не дава́ць;
3. перен. (сосредоточивать на ком-, чём-л.) спыня́ць; звярта́ць, зваро́чваць;
остана́вливать чьё-л. внима́ние звярта́ць ува́гу каго́-не́будзь;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ажы́ўлены
1. прич. оживлённый;
2. перен. оживлённый; воскрешённый;
1, 2 см. ажыві́ць;
3. прил. (исполненный жизни, выражающий оживление) оживлённый;
а. по́гляд — оживлённый взгляд;
а. рух на ву́ліцах — оживлённое движе́ние на у́лицах
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
механі́чны
1. в разн. знач. механи́ческий;
м. рух — механи́ческое движе́ние;
~нае абсталява́нне — механи́ческое обору́дование;
м. цэх — механи́ческий цех;
~нае запаміна́нне — механи́ческое запомина́ние;
2. филос. механи́ческий, механисти́ческий;
м. матэрыялі́зм — механи́ческий (механисти́ческий) материали́зм
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
нерво́вы в разн. знач. не́рвный;
~вая сістэ́ма — не́рвная систе́ма;
~выя кле́ткі (тка́нкі) — не́рвные кле́тки (тка́ни);
н. прыпа́дак — не́рвный припа́док;
н. стан — не́рвное состоя́ние;
н. рух — не́рвное движе́ние;
н. чалаве́к — не́рвный челове́к
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прытры́мліваць несов.
1. (поддерживая, не давать упасть) приде́рживать;
2. (приостанавливать, замедлять движение) приде́рживать, приуде́рживать;
3. (приостанавливать, отсрочивать что-л.) заде́рживать;
4. (приберегать, не пускать в оборот) приде́рживать;
1-4 см. прытрыма́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыці́шваць несов.
1. (о звучании) ослабля́ть; де́лать ти́ше; (голос — ещё) понижа́ть;
2. (движение) замедля́ть;
3. (делать слабее по силе) умеря́ть;
4. успока́ивать, унима́ть;
5. (боль) успока́ивать, унима́ть;
1-5 см. прыці́шыць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)