Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
czapa
ж. шапёха (павелічальнае ад шапка)
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
барано́вы, ‑ая, ‑ае.
Атрыманы з барана; зроблены з аўчыны барана. Барановы лой. Барановая шапка,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
барсучы́ны, ‑ая, ‑ае.
Атрыманы з барсука, зроблены з футра барсука. Барсучыны тлушч. Барсучыная шапка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
анда́травы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да андатры. // Зроблены з футра андатры. Андатравая шапка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скуф’я́, ‑і, ж.
Спічастая шапка з чорнага або фіялетавага аксаміту ў праваслаўнага духавенства, манахаў.
[Грэч. skuphia.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фі́нка¹, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак, ж.
1. Нож з тоўстым кароткім лязом, так званы фінскі нож (разм.).
2. Круглая шапка з футравым адкладным аколышкам.
3. Парода коней, распаўсюджаная ў Фінляндыі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ша́пачка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж.
1.гл.шапка.
2. Верхняя расшыраная частка чаго-н., што мае стрыжань, ножку і пад.
Ш. грыба.
|| прым.ша́пачкавы, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
МАХАВІКІ́ (Xerocomus),
род шапкавых базідыяльных грыбоў сям. балетавых. 5 відаў. Пашыраны ў Еўразіі, Паўн. Амерыцы. На Беларусі 5 відаў М.: зялёны, ці заечы баравік (X. subtomentosus), каштанавік, або польскі грыб (X. badius), паразітны (X. parasiticus), стракаты, ці чырв., ці казляк (X. chrysenteron), чырванеючы (X. rubellus). Трапляюцца ў хвойных і лісцевых лясах. Пладовыя целы з’яўляюцца ў ліп.—верасні.
Пладовае цела — шапка на ножцы. Шапка дыям. 5—12 см, жоўтая, буравата-аліўкавая, слізістая або сухая. Спараносны слой трубчасты, жоўты, зеленавата-жоўты. Ножка цыліндрычная, суцэльная, валакністая. Мякаць белая або жаўтаватая з прыемным пахам і смакам, часта на зломе сінее. Споры верацёнападобныя, гладкія, бура-жоўтыя. Ядомыя.
грыб сям. балетавых. Пашыраны ў Паўн. паўшар’і. На Беларусі 5 форм, афарбоўка шапкі якіх залежыць ад месца росту грыба. Напр., П. баравы, дуброўны, чырв.-буры. Трапляюцца з чэрв. па вер. у лясах з асінай, бярозай, радзей з дубам, елкай, хвояй.
Пладовае цела — шапка на ножцы. Шапка дыям. 4—20 см (радзей 30), аранжавая, аранжава-чырв., чырв.-бурая, часам белая, паўшарападобная, сухая, з вузкай палоскай скуркі па краі. Ножка белая, даўж. 6—20 см, патоўшчаная каля асновы, валакністая, з лускавінкамі, якія з часам цямнеюць. Мякаць белая, шчыльная, на зломе сінее, потым шарэе. Споры гладкія, бураватыя, верацёнападобныя. Ядомы.
