ni
1. ні;
ni słówka o tym! — пра гэта ні слова!;
nie ma ojca ni matki — не мае ні бацькі, ні маці;
2. ні;
ni ... ni — ні... ні;
ni to, ni owo — ні тое, ні сёе;
ni stąd, ni zowąd — без дай прычыны; ні з пушчы, ні з поля;
ni Bogu, ni ludziom — ні Богу, ні людзям
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
ва́раны, -ая, -ае.
Прыгатаваны пры дапамозе варкі.
Вараная бульба.
◊
Ні печаны ні вараны (разм., неадабр.) — пра бесхарактарнага, нічым не адметнага чалавека.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нізашто́, прысл.
1. Ні ў якім разе, ні пры якіх абставінах.
Н. не згаджуся.
2. Дарма, без прычыны.
Узвяла паклёп н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
тпру, выкл.
Выкрык, якім спыняюць каня.
◊
Ні тпру, ні но (разм.) — нічога не робіць, нічога не распачынае, ніяк не выяўляе сябе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
neither2 [ˈnaɪðə, ˈni:ðə] adv. такса́ма не;
I can’t swim. – Neither can I. Я не ўмею плаваць. – Я таксама (не ўмею);
neither…nor ні…ні;
Neither my wife nor I were there. Ні я, ні жонка не былі там.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
бу́хты-бара́хты / с бу́хты-бара́хты прост. ні з сяго́ ні з таго́, ні се́ла ні па́ла, (вдруг) ра́птам.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вя́знуць, -ну, -неш, -не; вяз, -зла; -ні; незак.
Засядаць у чым-н. вязкім; грузнуць.
Ногі вязнуць у дрыгве.
В. у снезе.
|| зак. завя́знуць, -ну, -неш, -не; завя́з, -зла; -ні і увя́знуць, -ну, -неш, -не; увя́з, -зла; -ні.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
драбі́нка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак, ж.
Маленькі кавалачак, дробная часцінка чаго-н.
Хлеба ні крупінкі, а солі ні драбінкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
сі́пнуць, -ну, -неш, -не; сіп, -пла; -ні; незак.
Рабіцца сіплым, пачынаць сіпець.
Голас сіпне.
|| зак. асі́пнуць, -ну, -неш, -не; асі́п, -пла; -ні.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ІО́ЖЭФ ((József) Атыла) (11.4.1905, Будапешт — 3.12.1937),
венгерскі паэт. Вывучаў філалогію ў Сегедскім і Венскім ун-тах і ў Сарбоне. Першы зб. вершаў «Папрашайка прыгажосці» (1922). Працаваў у жанрах санета, паслання, пейзажнай замалёўкі, балады, оды і інш. У ранніх творах істотны ўплыў экспрэсіянізму і сюррэалізму. Аўтар зб-каў «Не я крычу» (1925), «Ні бацька, ні маці» (1929), «Пні карчуй і не скуголь» (1931), «Ноч ускраіны» (1932), «Мядзведжы танец» (1934), «Вельмі балюча» (1936). Паэзія мае выразны філас. характар, у ёй спалучаюцца гратэск і лірызм, адметная метрычнай і страфічнай разнастайнасцю, асацыятыўнасцю. Скончыў самагубствам.
Тв.:
Рус. пер. — Стихи. М., 1980.
Е.А.Лявонава.
т. 7, с. 297
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)